علل گرایش به مادیگری
 
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص

علل گرایش به مادیگری - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٤

می گیریم که زاویه " الف " مساوی زاویه " ج " است . ذهن در می‌یابد که ضرورتا باید چنین باشد و نمی تواند چنین نباشد ، یعنی محال و ممتنع‌ است که چنین نباشد . اینجاست که مساوی بودن زاویه " الف " با زاویه‌ " ج " به یاری دو مقدمه توضیح داده شده است . آن دو مقدمه " دلیل " مساوی بودن زاویه " الف " با زاویه " ج " است نه " علت " آن . اما علیت چیزی را توضیح نمی‌دهد . علیت تنها یک " قضیه وجودیه " را بیان می‌کند نه یک " قضیه ضروریه " را ، زیرا علیت از تجربه به دست‌ می‌آید نه از استنتاج عقلی . مثلا به تجربه دریافته‌ایم که آب در اثر حرارت بخار می‌شود و در اثر سرما منجمد می‌گردد . از این رو می‌گوییم‌ حرارت علت بخار شدن و سرما علت منجمد شدن آب است اما هرگز ذهن ما حکم نمی کند که ضرورتا و منطقا باید چنین باشد . فرضا ما در تجربه عکس‌ آن را دریافته بودیم ، یعنی همیشه آب در حرارت منجمد می‌شد و در سرما بخار می‌گشت ، از نظر ذهن ما فرقی نمی‌کرد . پس این فرض از نظر ذهن امری‌ ممتنع و محال نیست ، به خلاف مساوی نبودن زاویه " الف " با زاویه " ج " در مثال گذشته که فرض امری محال و ممتنع است . علیت توضیح نمی‌دهد که آنچه معلول است باید معلول باشد و منطقا باید چنین باشد ، و آنچه‌ علت است منطقا باید علت باشد . پس جهان را از طریق " دلیل " باید توضیح داد نه از طریق " علت " . فرق دلیل و علت این است که علت ، چیزی " منفرد " است ، یعنی وجود مستقل از معلول خود دارد ، برخلاف‌ دلیل که چیزی " منفرد " و وجودی مستقل از مدلول نیست . مثلا مساوی بودن‌ زاویه " الف " با زاویه " ب " و مساوی بودن زاویه " ب " با زاویه " ج " دلیل مساوی بودن زاویه