اسلامی در بحث " عنایت " مطرح است ، در غرب خبری نبوده ، تصور غربیان از این برهان در حد تصور عوام الناس و حداکثر در حد تصور متکلمین‌ اشعری و معتزلی بوده نه در حد تصور حکما و فلاسفه اسلامی . ٣ آقای هیوم می‌گوید : فرضا با این برهان ثابت شود که صانع جهان از عقل و هوشی مانند عقل و هوش انسان برخوردار است ، مدعا که اثبات کمال لا یتناهی خداوندی است اثبات نشده است . اشتباه آقای هیوم در اینجا این است که پنداشته کسانی که خداوند را کمال مطلق و لا یتناهی دانسته‌اند ، با اتکا به برهان نظم که به قول او یک‌ دلیل تجربی است بوده است . ما در جلد پنجم اصول فلسفه یادآور شدیم که ارزش برهان نظم تنها در این‌ حد است که ما را تا مرز ماوراء الطبیعه سوق می‌دهد . این برهان همین قدر ثابت می‌کند که طبیعت ماورایی دارد و مسخر آن ماوراء است و آن ماوراء ، مستشعر به ذات و مستشعر به افعال خود است . اما اینکه آن ماوراء واجب‌ است یا ممکن ، حادث است یا قدیم ، واحد است یا کثیر ، محدود است یا نامحدود ، علم و قدرتش متناهی است یا نامتناهی ، از حدود این برهان‌ خارج است . اینها مسائلی است که تنها و تنها برعهده فلسفه الهی است و فلسفه الهی با براهین دیگری اینها را اثبات می‌کند .