علل گرایش به مادیگری - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٧

است .
در غرب دیوید هیوم فیلسوف انگلیسی قرن هیجدهم بر این برهان خدشه‌هایی‌ وارد کرده و از آن هنگام تاکنون بسیاری از غربیها را عقیده بر آن است که‌ برهان نظم که بزرگترین تکیه گاه الهیون است از اعتبار افتاده است . بی‌ اعتبار شدن ادله اثبات خدا ، خصوصا دلیل نظم ، یکی از علل گرایش به‌ مادیگری در جهان غرب است . اینک به بررسی خدشه‌های جناب هیوم‌ می‌پردازیم .
هیوم کتابی تألیف کرده به نام محاورات درباره دین طبیعی . در آن‌ کتاب ، شخصی فرضی به نام " کلئانتس " از برهان نظم دفاع می‌کند و شخص‌ فرضی دیگری به نام " فیلون " بر آن خدشه وارد می‌سازد و به این ترتیب‌ میان این دو نفر محاوره صورت می‌گیرد . البته هیوم شخصا ماتریالیست‌ نیست . او می‌کوشد ثابت کند که ادله‌ای که الهیون اقامه کرده‌اند ، استحکام علمی ندارد ، همچنانکه ادله مادیون نیز چنین است . او معتقد است ایمان ، امری قلبی است و از نظر عقلانی اگر بنا شود برهان نظم ملاک‌ قرار گیرد ، همین قدر می‌توان گفت که : " نظم مشهود در طبیعت اگر دلیل کافی نیست لااقل قرینه است بر اینکه‌ علت یا علل نظم در جهان احتمالا شباهتی به عقل و خرد انسانی دارد . اما ورای این ، ما راهی برای بسط و تعمیم این دلیل به منظور اثبات خصوصیات‌ این علت با این علل نداریم " [١] .