علل گرایش به مادیگری - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣١
از سالهای محدودی [١] ، میرسیم به مرحلهای که در صورت صحت قانون دوم
ترمودینامیک پیش از آن جهانی وجود نداشته است و این عبارت از همان
حالت اولیه است که توزیع انرژی نابرابرترین وضع ممکن را دارا بوده است
" . [٢]
آنگاه به نقل سخن ادینگتون و تردید و تحیر او در اینکه در نهایت امر
چه نظریها ی را باید انتخاب کرد ، میپردازد . ادینگتون میگوید :
" مشکل وجود یک گذشته نامتناهی ، مشکل هولناکی است . این قابل فهم
نیست که ما وارثان زمان مقدماتی نامحدودی باشیم و این مسأله نیز که
لحظهای وجود داشته که پیش از آن ، لحظه دیگری نبوده است ، خود کمتر از
آن نامفهوم نیست " [٣] .
خود راسل در نهایت امر اینچنین اظهار میکند :
" . . . یا باید قانون دوم ترمودینامیک ، در هر زمان و مکان صدق نکند
و یا اینکه ما باید در محدود انگاشتن جهان هستی از لحاظ مکانی اشتباه
کرده باشیم . اما تا روزی که این گونه استدلالات رواج دارند ، من ترجیح
میدهم به طور موقت بپذیریم که جهان در زمانی متناهی ولی نامعلوم آغاز
یافته است . آیا از اینجا میتوانیم استنباط کنیم که جهان به دست
آفرینندهای خلق شده است ؟ در صورت توسل به قوانین ناشی از روش استنباط
موجه علمی ، پاسخ مطمئنا منفی است . دلیلی وجود ندارد که جهان دفعتا
ایجاد نشده باشد ، جز اینکه این امر به نظر عجیب
[١] در اینجا راسل به طنز در پرانتز میگوید به هر حال از ٤٠٠٤ سال بیشتر است . [٢] همان کتاب ، ص . ٩٤ [٣] همان کتاب ، ص . ٩٤