نمی توانستید برخورد دو نفری خود را در علی آباد در طرح بگنجانید ، ولی‌ چیزهایی که از لوازم طبیعی حرکت بین قم و تهران است قابل پیش بینی و قابل گنجانیدن در یک طرح قبلی بود . اما اگر نظر خود را از طبیعت کلی حرکت از تهران به قم ، به سوی همان‌ حرکت خاصی که در زمان خاص و شرایط خاص انجام داده‌اید ، معطوف کنید و آن را در حالی که محفوف و مقرون به یک سلسله شرایط و اوضاع است و مقارن یک سلسله حوادث دیگر است در نظر بگیرید ، می‌بینید که برخورد شما یا رفیقتان در آن نقطه معین و در آن لحظه معین به هیچ وجه تصادفی نبوده ، بلکه کاملا ضروری و طبیعی و نتیجه قهری حرکت شما به قم بوده است و برای‌ کسی که بر مجموع اوضاع و احوال شما دو نفر آگاه بوده کاملا قابل پیش بینی‌ نیز بوده است . این برخورد از نظر کسی تصادفی است که طبیعت کلی حرکت از تهران به قم‌ را می‌بیند . البته طبیعت کلی و عمومی این حرکت یک سلسله لوازم محدود دارد . آنچه از محدوده آن لوازم خارج باشد ، از نظر طبیعت کلی این حرکت‌ امری تصادفی است . اما آنچه وجود دارد تنها طبیعت عام نیست ، آنچه‌ وجود دارد آن طبیعت است بعلاوه یک سلسله شرایط و ضمائم ، و یا در نظر گرفتن آن شرایط و ضمائم است که تصادف از میان بر می‌خیزد . در اینجا مثال دیگری ذکر می‌کنیم تا روشن شود چگونه تصادف و اتفاق یک‌ امر نسبی است ، یعنی از نظر کسی که از اسباب و علل بی خبر است تصادف‌ است ، اما از نظر عالم به اسباب و علل ، تصادف و اتفاقی در کار نیست‌ . فرض کنید دو نفر را که هر دو عضو یک اداره‌اند و از یک