که با پیدایش نظریه تکامل ، مهمترین دلیل الهیون از دستشان گرفته می‌شود . عمده دلیل الهیون بر وجود صانع علیم حکیم ، نظام متقن موجودات است . این نظام متقن بالخصوص در جانداران یعنی گیاهان و حیوانات نمودار است‌ . اگر خلقت گیاه و حیوان دفعی می‌بود ، استدلال از راه نظام متقن موجودات‌ صحیح بود ، زیرا عقلا قابل قبول نبود که موجودی بدون یک نظارت مدبرانه‌ آنا و دفعتا موجود گردد ، در حالی که به یک سلسله تشکیلات مجهز است که‌ نشان می‌دهد این تشکل و نظم و ارگانیزم به خاطر هدفهای پیش بینی شده و در نظر گرفته شده به وجود آمده است . ولی اگر خلقت موجودات ، تدریجی و در طول زمان یعنی امتداد صدها میلیون سال صورت گرفته باشد ، به این ترتیب‌ که کم کم با توالی قرون و تراکم نسلها وضع ساختمان موجودات به شکل حاضر در آمده باشد ، مانعی نیست که این تشکیلات دقیق به هیچ وجه پیش بینی‌ نشده باشد ، یعنی قوه مدبری بر آن نظارت نداشته ، بلکه تنها تصادفات و انطباق قهری با محیط ، منشأ این نظامات و تشکیلات بوده باشد . پس با قبول و ثبوت نظریه ترانسفورمیسم عمده دلیل الهیون از دست آنها گرفته شد و همین کافی است که کفه مادیین بچربد و گروهی به آن طرف‌ متمایل گردند . ولی این توجیه فی حد ذاته صحیح نیست . اگر این سخن بر یک مکتب الهی‌ جانداری عرضه بشود ، فورا پاسخ می‌دهد که اولا دلیل " اتقان صنع " را به‌ عنوان تنها دلیل بر وجود خدا محسوب داشتن غلط است و به عنوان عمده دلیل‌ ذکر کرده مبالغه است ، ثانیا نظام خلقت منحصر به ساختمان اعضای‌ حیوانات نیست تا گفته شود تکامل تدریجی جانداران برای توجیه وجود تصادفی آنها کافی