تفسير قرآن ناطق - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥٧٤
( ٩٨ )
.مُحْتَمِلٌ لِعِلْمِكُمْ ، مُحْتَجَبٌ بِذِمَّتِكُمْ ، مُعْتَرِفُ بِكُمْ .
.بارِ دانش شما را پذيرنده ام و به پرده امان شما ، پناهنده ام و به [ جايگاه ]شما ، معترفم ...
توضيح واژه ها
مُحْتَمِل : حمل كننده ، پذيرنده ، نقل كننده ، فرا گيرنده . [١] مُحْتَجِب : پنهان كننده ، پوشاننده ، در پرده قرار دهنده . [٢] ذِمَّة : عهد ، پيمان ، امان . [٣] مُعْتَرِف : اقرار كننده ، اعتراف كننده ، قبول دارنده . [٤]
شرح
احتمال ، در جمله «مُحْتَمِلٌ لِعِلْمِكُم» ، به معناى پذيرش است و از حمل كردن مى آيد كه نوعى سنگينى در آن ، نهفته است . [٥] اين سخن ، بدين معناست كه هر مطلبى از شما نقل شود ، آن را مى پذيرم ، هر چند ژرفاىِ آن را در نيابم . دانش اهل بيت عليهم السلام نيز بسيار گسترده بوده است و هر كسى نمى تواند مقتضاى آن را بپذيرد و تنها دسته اى خاص ، با موفّقيت در آزمون الهى ، مى توانند اقدامات خاندان وحى را ـ كه مبتنى بر علم و حكمت آنهاست ـ ، بپذيرند . بر پايه روايتى ، امام صادق عليه السلام ، دانش اهل بيت عليهم السلام را بسيار دشوار و طاقت فرسا
[١] ر . ك : فرهنگ جامع كاربردى فرزان ، ج ٢ ، ص ١١٠٥ .[٢] «احتجب إذا اكتنّ من وراء حجاب» (لسان العرب ، ج ١ ، ص ٢٩٨) .[٣] «الذمّة : الأمان ، العهد والكفالة» (لسان العرب ، ج ١٢ ، ص ٢٢١) . «العهد و الأمان والضمان» (مجمع البحرين ، ج ٦ ، ص ٦٦) .[٤] «اِعترف : أقَرَّ» (لسان العرب ، ج ٩ ، ص ٢٣٩) .[٥] «الحاء و الميم و اللام ، أصل واحد يدلّ على إقلال الشيء» (معجم مقاييس اللّغة ، ج ٢ ، ص ١٠٦) .