تفسير قرآن ناطق - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٨٨
( ٤٤ )
.وَ بَقيّة اللّه وَ خِيَرَتِهِ .
.و بازمانده خدا و برگزيده او ...
توضيح واژه ها
بَقيّة اللّه : بازمانده خدا ، باقى مانده خدا ، به جا مانده خدا ، نماينده خدا . [١] خِيَرَتِهِ : برگزيده او ، منتخب او ، گلچين او . [٢]
شرح
واژه «بقيّة» ، در صورت افزوده شدن به اسمى ديگر ، باقى مانده مضافٌ اليه خويش را معرّفى مى كند . براى نمونه ، به بازماندگان جنگ كه پس از نبردى سخت ، زنده مانده اند ، «بقية السَّيف» مى گويند . اكنون ، اضافه شدن واژه «بقية» به اسم جلاله «اللّه » را بررسى مى نماييم : تركيب «بقية اللّه » ، برگرفته شده از آيه ٨٦ سوره هود است : «بَقِيَّتُ اللَّهِ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ . اگر ايمان داريد ، بازمانده خدا ، براى شما بهتر است» . لقب «بقية اللّه » ، از القاب مشهور امام زمان عليه السلام است كه در احاديث نقل شده از اهل بيت عليهم السلام آمده و بر زبان دوستداران ايشان ، جارى است .
مفهوم «بقيّة اللّه » ، در قرآن
مفهوم «بقيّة اللّه » در قرآن ، با آنچه در «زيارت جامعه» آمده ، متفاوت است . «بقيّة اللّه » ، در سوره هود ، به معناى پرهيز از كم فروشى و بسنده كردن به مال حلال است . شعيب پيامبر ، قوم خويش را چنين نصيحت مى كند :
[١] «البقيّة : ما بقى من الشّى ء» (لسان العرب ، ج ١٤ ، ص ٨٠) .[٢] «الخِيَرَة : مصدر إسم الإختيار» (العين ، ج ٤ ، ص ٣٠٢) .