تفسير قرآن ناطق - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٩١
آرى ! خداخواهان ، از لذّت «جنّة اللّقاء» ، بهره مند مى شوند و لذّت خدايابى را با هيچ لذّتى همبَر نمى دانند: جنّت آن خواهد كه جز جنّت نيافت نور جنّت آفرين ، بر وى نتافت . در روايتى آمده كه امام صادق عليه السلام ، پرستش بندگان خدا را به سه مرتبه ، تقسيم مى فرمايد : گروهى ، آزمندان اند كه حرصِ بهشت ، آنان را به عبادت ، وا داشته است ؛ و گروهى كه از وحشت دوزخ ، به پرستش مى پردازند ؛ و عبادتِ «بزرگواران» كه به «عِبادة الكِرام» ، شهرت دارد . امام صادق عليه السلام در ادامه مى فرمايد : وَلكِنِّي أعبُدُهُ حُبَّا لَهُ عز و جل فَتِلْكَ عِبادَةُ الكِرامُ . [١] امّا من ، خداى عز و جل را به خاطر محبّت به او عبادت مى كنم ، و اين ، عبادت كريمان است . آرى ! كريمان و آزادگان، خدا را مى پرستند ؛ زيرا به او عشق مى ورزند و محبّت معشوق ، آنان را به خضوع ، وا داشته است .
بذل جان براى رهايى انسان
زيارت اربعين ، روايتى است كه از امام صادق عليه السلام ، نقل شده است . در اين زيارت نامه ، فلسفه شهادت سيّدالشهدا عليه السلام ، چنين تبيين شده است : وَ بَذَلَ مُهجَتَهُ فيكَ لَيَسْتَنْقِذَ عِبَادَكَ مِنَ الجَهالَةِ وَ حَيرَةِ الضَّلالَةِ . [٢] و خونش را در راه تو داد تا بندگانت را از جهالت و حيرت گم راهى بِرَهاند . اين سخن ، در واقع ، فلسفه جانبازى همه اهل بيت عليهم السلام است . آنان ، جان خود را در راه خدا بذل كرده اند ، چنان كه از امام حسن عليه السلام روايت شده كه فرمود : ما مِنّا إلّا مَقْتُولٌ أو مَسْمُومٌ . [٣] هيچ يك از ما نيست ، مگر آن كه كُشته مى شود يا مسموم .
[١] الخصال ، ج ١ ، ص ١٨٨ ، ح ٢٥٩ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٠ ، ص ١٧ ، ح ٩ .[٢] تهذيب الأحكام ، ج ٦ ، ص ١١٣ ، ح ١٧.[٣] كفاية الأثر ، ص ١٦٢ .