تفسير قرآن ناطق - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٤٦
( ٧٣ )
.وَ الحَقُّ مَعَكُم وَ فيكُم وَ مِنْكُم وَ إلَيْكُم وَ أنْتُم أهْلُهُ وَ مَعْدِنَهُ [١] وَ ميراثُ النُّبُّوَةِ عِنْدَكُمْ ...
.و حق ، با شما و در وجود شماست و از شما ، نشئت گرفته و به سوى شما ، باز مى گردد و شما ، اهل حق و معدن آن هستيد و ميراث پيامبرى ، نزد شماست ...
توضيح واژه ها
أهل : در اين جا به معناى : شايسته ، سزاوار ، مستحق ، داراى صلاحيت . [٢] مَعدِن : كان ، معدن ، منشأ . [٣] ميراث : ارث ، دارايى . [٤]
شرح
در اين عبارت از زيارت ، پيوند حق و اهل بيت عليهم السلام ، مورد توجّه است . اين پيوند ، به گونه اى است كه هر سخنى در باره ماهيّت حق، مبدأ حق و مقصد نهايى حقانيّت ، در وجود اهل بيت عليهم السلام معنا پيدا مى كند.
ماهيت حق
حق ، در برابر باطل است و به هر چيزى كه واقعيّت و ثبات دارد ، حق گفته مى شود و هر آنچه تهىْ مايه و پوچ باشد ، باطل است . قرآن ، حق را مانند آب روان ، و باطل را
[١] در برخى نسخه هاى خطّى كتاب من لا يحضره الفقيه و تهذيب الأحكام ، بعد از جمله «و معدنه» ، جمله «و مثواه و منتهاه» ، آمده است .[٢] «فلان أهل لكذا أو يستأهل لكذا أي حقيق به» (مجمع البحرين ، ج ٥ ، ص ٣١٤) .[٣] «المَعدِن : مكان كلّ شى ء يكون فيه أصله و مبدؤه ... و معدن الذهب و الفضة سمى معدنا لأنبات اللّه فيه جوهرهما و إثباته إيّاه فى الأرض حتّى عَدَن أى ثبت فيها» (لسان العرب ، ج ١٣ ، ص ٢٧٩) .[٤] «الإيراث : الإبقاء للشى ء» (العين ، ج ٨ ، ص ٢٣٤) . «و الميراث : ما ورث» (لسان العرب ، ج ٢ ، ص ٢٠٠) . «الإرث ، الأمر القديم توارثه الآخر عن الأوّل» (القاموس المحيط ، ج ١ ، ص ١٦١) .