و كسانى را كه مشمول شفاعت هستند ، به خوبى بيان فرموده ، اعتقاد به آن را از ضروريات شيعه دانسته اند . [١] از امام صادق عليه السلام روايت شده كه فرمود : مَن أنكَرَ ثَلاثَةَ أشياءَ فَلَيسَ مِن شِيعَتِنا : المِعراجُ ، وَ المُسائَلَةُ فِى القَبرِ ، وَ الشَّفاعَةُ . [٢] شيعه ما نيست كسى كه سه چيز را انكار كند: معراج، سؤال قبر ، و شفاعت را . اعتقاد به معراج پيامبر صلى الله عليه و آله ـ كه در آيه اوّل سوره اسرا بيان شده است ـ ، پرسشى كه در لحظه ورود به عالم برزخ ، انجام مى شود ، همچنين معتقد بودن به مسئله شفاعت در قيامت ، از نشانه هاى پيروان اهل بيت عليهم السلام است و همه شيعيان ، به اين سه رُكن اساسى معتقدند .

انواع شفاعت كنندگان

در روايات اسلامى ، گاه امورى مانند قرآن و خويشاوندان ، به عنوان شفيع و ميانجى ، معرّفى شده اند ، گاه از اعمالى مانند امانتدارى و توبه ، و گاه از افراد خاصّى مانند پيامبر صلى الله عليه و آله ، اهل بيت عليهم السلام ، علما ، شهدا ، مؤمنان و ... ، [٣] به عنوان شفاعت كنندگان ، ياد شده است . در روايتى ، پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ، گروهى از شفاعت كنندگان را چنين معرّفى مى فرمايد : الشُّفَعاءُ خَمسَةٌ : القُرآنُ ، وَ الرَّحِمُ ، وَ الأمانَةُ ، وَ نَبِيُّكُم ، وَ أهلُ بَيتِ نَبِيِّكُم . [٤] شفاعت كنندگان ، پنج گروه اند : قرآن، خويشاوندى، امانتدارى، پيامبر شما ، و اهل بيت پيامبرتان. سفارش به فراگيرى قرآن و ارتباط با اين كتاب آسمانى ، به خاطر اعتبار ويژه قرآن در روز قيامت است. همچنين ، بستگان مؤمن هر فرد ، در قيامت مى توانند براى او

[١] ر . ك : ميزان الحكمه ، ج ٦ ، ص ٢٧٨٣ ، باب ٢٧١ (شفاعت و ميانجيگرى) .[٢] الأمالى ، صدوق ، ص ٣٧٠ ، ح ٤٦٤ .[٣] ر . ك : ميزان الحكمة ، ج ٦ ، ص ٢٧٩٤ ، باب هاى ٢٠٤٤ و ٢٠٤٥.[٤] المناقب ، ابن شهرآشوب ، ج ٢ ، ص ١٦٤ ؛ بحار الأنوار ، ج ٨ ، ص ٤٣ ، ح ٣٩ .