در اين بخش از «زيارت جامعه» ، زائر امام شناس ، در برابر دورنمايى از عظمت ذاتى اهل بيت عليهم السلام قرار مى گيرد و با بيان برخى ويژگى هاى جان و سرشت آنان ، گواهى مى دهد كه هيچ گونه تمايزى ميانِ آن بزرگواران نيست. از اين رو ، سخن آنان ، يكى است و رفتارشان نيز از يك سرچشمه زلال ، جارى مى گردد .

همسانى مقام اهل بيت عليهم السلام

جمله «أشْهَدُ أَنَّ هذا سابِقٌ» را دو گونه مى توان معنا كرد : نخست آن كه «هذا» اشاره باشد به آنچه از ابتداى زيارت تا كنون برگفته ايم ، كه در اين صورت ، معناى جمله چنين است: من گواهى مى دهم تمامِ اعتقادات پيش گفته (مانند : جايگاه رسالت ، محلّ فرود وحى و...) در ائمّه پيش از شما و پس از شما ، جريان دارد . اين جريان ، از پيامبر صلى الله عليه و آله آغاز شده و هم اينك نيز تمامِ آن صفات ، به وجود مقدّس امام زمان عليه السلام ، انتقال يافته است و او جايگاه رسالت، محلّ نزول وحى ، و رفت و آمدِ فرشتگان و... است. احتمال ديگر ، آن است كه «هذا» ، اشاره باشد به عبارت پيشين ؛ يعنى : انكار كننده شما ، كافر است و نبرد كننده با شما ، مشرك است و هر كه سخنتان را نپذيرد ، در پست ترين طبقات دوزخ ، همنشين منافقان خواهد بود . اكنون ، زائر گواهى مى دهد كه اين حكم ، در باره تمامِ مخالفان اهل بيت عليهم السلام جريان دارد و تمامِ مخالفانِ پيامبر صلى الله عليه و آله تا امام زمان عليه السلام را در بر مى گيرد و حكم همه آنان ، يكى است .

[١] «السبق : القدمة فى الجرى و فى كلّ شى ء» (لسان العرب ، ج ١٠ ، ص ١٥١) .[٢] «مضى الشى ء : خلا و ذهب» (لسان العرب ، ج ١٥ ، ص ٢٨٣) .[٣] «جرى الماء : سال، خلاف وقف و سكن» (مجمع البحرين ، ج ١ ، ص ٨٣) .[٤] «بقى الشى ء يبقى بقاء، و هو ضدّ الفناء» (العين ، ج ٥ ، ص ٢٣٠) .[٥] «الروح : النفس الّتى يحيا بها البدن» (العين ، ج ٣ ، ص ٢٩١) . «الروح : النفس» (لسان العرب ، ج ٢ ، ص ٤٦٢) . «الروح إنّما هو النّفس الذى يتنفّسه الإنسان ، و هو جار فى جميع الجسد» (همان جا) .[٦] «النّور : الضّياء» (العين ، ج ٨ ، ص ٢٧٥) . «الظاهر فى نفسه المظهر لغيره يسمى نورا» (لسان العرب ، ج ٥ ، ص ٢٤٠) .[٧] «طينة الرجل : خِلقته و أصله» (لسان العرب ، ج ١٣ ، ص ٢٧٠) .[٨] «طاب الشى ء طيبا و طابا : لذّ و زكا» (لسان العرب ، ج ١ ، ص ٥٦٣) . «طاب له العيش: فارقته المكاره» (مجمع البحرين ، ج ٢ ، ص ٢) .[٩] «الطهارة ... بمعنى النزاهة» (مجمع البحرين ، ج ٣ ، ص ٣٨١) .