روايتى ، امام صادق عليه السلام در معرّفى اين راه ، فرموده است : أَرشِدنَا إلَى الصِّراطِ المُستَقِيمِ . أَرشِدْنَا لِلُزُومِ الطَّرِيقِ المُؤَدّى إلى مَحَبَّتِكَ وَ المُبَلِّغِ إلى دِينِكَ وَ المانِعِ مِن أن نَتَّبِعَ أهواءَنَا ، فَنَعطِبَ أو نَأخُذَ بِآرائِنَا ، فَنَهلِكَ . [١] ما را به راه راست ، هدايت كن . ما را به راهى در آور كه به محبّت و آيين تو مى رساند و از پيروىِ هوايمان ، باز مى دارد تا سقوط نكنيم و يا پىِ آراى خود را بگيريم تا هلاك شويم . نشانه راه محبّت خدا ، زدودن موانع و دست كشيدن از هوس هاى تباه كننده است و چنانچه آز و هوس به كنار روند ، زندگى در همين دنيا ، نشاط آور است و از خُمود و كسالت ، باز مى دارد و روزنه اى براى هواپرستى ، باقى نمى گذارد .

٥ . امامِ مُفترض الطاعه

پنجمين تفسير «صراط مستقيم» ، امامى است كه اطاعت از او برهمگان ، واجب است . بر پايه روايتى ، نخستين بار اصطلاح «صراط مستقيم» را پيامبر صلى الله عليه و آله در باره على عليه السلام به كار بُرد [٢] و پس از آن ، به صورت فرهنگ پذيرفته شده اى ، در روايات اهل بيت عليهم السلام و اشعار شاعران عرب ، انعكاس يافت . [٣] خطاب پيامبر صلى الله عليه و آله به امام على عليه السلام ، به عنوان نخستين امام «مفترض الطاعه» است و تمامِ امامان را مى توان صراط مستقيم ناميد . پيامبر صلى الله عليه و آله فرموده است : يا عَلِي !... أنتَ الطَّرِيقُ إلَى اللّه ِ ، وَ أنتَ النَّبَأُ العَظِيمُ ، وَ أنتَ الصِّراطُ المُستَقِيمُ . [٤] اى على ! ... تو آن راه به سوى خدايى ، و تو آن خبرِ بزرگى [٥] و تو آن راه استوارى .

[١] . همان ، ص ٣٣ ، ح ٤ .[٢] . ر . ك : دانش نامه امير المؤمنين عليه السلام ، ج ٨ ، ص ١٢٥ .[٣] . ر . ك : مشارق أنوار اليقين ، ص ٣١٧ و ٣٦٨ ؛ مناقب ، ابن شهرآشوب ، ج ٢ ، ص ٣٣٧ ؛ المصباح ، كفعمى ، ص ٩٦١ ؛ خصائص الوحى المبين ، ص ١٣٨ .[٤] . عيون أخبار الرضا عليه السلام ، ج ٢ ، ص ٦ ، ح ١٣ .[٥] . اشاره به آيه نبأ دارد .