تفسير قرآن ناطق - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٢٨
عمومى سازى فرهنگ نبوى
متون روايى ما ، سرشار از سنّت هاى نبوى است و جامعه اى نبوى است كه فرهنگ پيامبر صلى الله عليه و آله را عمومى سازد.اكنون برخى از سنّت هاى پيامبر صلى الله عليه و آله را از نظر مى گذرانيم : پيامبر صلى الله عليه و آله مى فرمايد : خَمسٌ لا أدَعُهُنَّ حَتَّى المَماتِ : الأكلُ عَلَى الحَضِيضِ مَعَ العَبيدِ وَ رُكوبِى الحِمارَ مُؤكَفا وَ حَلبِي العَنزَ بِيَدي وَ لُبسُ الصّوفِ وَ التَّسلِيمُ عَلَى الصِّبيانِ لِيَكونَ سُنَّةً مِن بَعدِي . [١] پنج كار است كه تا زنده هستم ، رهايشان نمى كنم: غذا خوردن روى زمين با بندگان، سوار شدن بر الاغ برهنه، دوشيدن بز با دست خودم، پوشيدن لباس پشمينه ، و سلام كردن به كودكان، تا اين كارها بعد از من ، سنّت شود. زيبايى اين حديث ، زمانى آشكار مى شود كه با شرايط امروز ، تطبيق داده شود ؛ زيرا پيامبر صلى الله عليه و آله ، روش هاى پيش گفته را تكرار مى كرد تا به عنوان سنّتى پايدار ، باقى بماند. براى نمونه ، سوار شدن بر الاغ برهنه، بيانگر استفاده از وسيله اى ساده و معمولى است و غذا خوردن با بردگان ، به معناى پرهيز از رفت و آمد با ثروت اندوزانِ متكبّر است و دوشيدن بز ، كنايه از كار كردن در خانه و كمك به همسر است . آنچه در سراسر اين رفتار پيامبر صلى الله عليه و آله مشهود است، تواضع و فروتنىِ آن بزرگوار است. اهل بيت عليهم السلام ، سنّتِ پيامبر صلى الله عليه و آله را در جامعه ترويج كردند و همه آنان در برخورد با مردم ، فروتن و در زندگى خود ، ساده و در خانه خود، نيكورفتار بودند. فرهنگ اهل بيت عليهم السلام ، فرهنگ ساده زيستى ، ساده پوشى ، آسانگيرى در ازدواج وبويژه گزاردن نمازِ اوّل وقت است . در روايتى ، ابراهيم بن موسى نقل مى كند كه با امام رضا عليه السلام بيرون از شهر بوديم كه نزديك درختى رسيديم . امام عليه السلام فرمود : «براى نماز ، اذان بگو» .
[١] عيون أخبار الرضا عليه السلام ، ج ٢ ، ص ٨١ ، ح ١٤ .