واژه «زكات» ، معانى متعدّدى ، مانند طهارت، پاكى، رشد، نموّ و شكوفايى دارد و در قرآن كريم ، بيش از پنجاه بار از ريشه «زَكَوَ» ، كلماتى مانند «زكات»، «تزكّى»، «يزكّيهم» و ... مشتق شده است كه هر كدام ، معناى ويژه خود را دارند . [٣] اين واژه در قرآن ، بيش از سى بار [٤] به معناى انفاق و حقوق مالى به كار رفته است و در نُه آيه ، به معناى مالياتى اسلامى است كه در صورت وجود داشتن شرايط آن ، بايد پرداخته شود و سرپيچى از پرداخت آن ، گناهى بزرگ محسوب مى شود .

پيوند زكات و نماز

زكات و نماز ، در بسيارى از آيات و روايات ، همنشين هم اند و در ٢٦ آيه قرآن ، «زكات» همراه با «نماز» آمده است . اين همنشينى ، بيانگر نوعى پيوند ناگسستنى ميان

[١] «آتاه أى أعطاه» (لسان العرب ، ج ١٤ ، ص ١٧) .[٢] «زكاة المال معروفة و هو تطهيره... الزكاة ما أخرجته من مالك لتطهّره به... الزكاة : صفوة الشى ء» (لسان العرب ، ج ١٤ ، ص ٣٥٨) .[٣] ر . ك : سوره بقره ، آيه ٤٣، ٨٣، ١١٠ ، ١٧٧ و ٢٧٧ ؛ سوره نساء ، آيه ٧٧ و ١٦٢ ؛ سوره مائده ، آيه ١٢ و ٥٥ ؛ سوره اعراف ، آيه ١٥٦ ؛ سوره توبه ، آيه ٥ ، ٨ و ١١ .[٤] ده آيه در مكه و بيست آيه در مدينه نازل شده است.