تفسير قرآن ناطق - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٤٨
( ٥٣ )
.وَ رَضِيَكُمْ خُلَفاءَ فى أَرْضِهِ وَ حُجَجاً عَلى بَريَّتِهِ .
.و شما را پسنديد : براى جانشينى در زمينش و حجّت بر آفريدگانش ...
توضيح واژه ها
رَضِىَ : راضى شد ، خشنود شد ، پسنديد . [١] خُلَفاء : جمع «خليفه» ، به معناى جانشين ؛ كسى كه بعد از كس ديگرى بيايد ؛ قائم مقام . [٢] أرْض : زمين ، سرزمين . [٣] بَريَّة : مخلوقات ، خلق ، آفريدگان . [٤]
شرح
خليفه ، عبارت است از كسى كه جاى ديگرى قرار مى گيرد و وظايف او را به طور مطلق يا در موارد خاص ، انجام مى دهد . بنا بر اين ، خليفه بايد از توانايى و آگاهى لازم براى انجام دادن كار مُستخلف ، برخوردار باشد . خداوند ، انسان را آفريده تا جانشين او در زمين باشد : «إِنِّى جَاعِلٌ فِى الْأَرْضِ خَلِيفَةً . [٥] همانا من در زمين ، جانشينى قرار خواهم داد ». و در پاسخ فرشتگانى كه دليل اين انتخاب را جويا شدند ، فرمود :
[١] «الراء والضاد والحرف المعتل أصل واحد يدلّ على خلاف السخط» (معجم مقاييس اللّغة ، ج ٢ ، ص ٤٠٢) . «و رضا اللّه عن العبد هو أن يراه مؤتمرا لأمره و منتهيا عن نهيه» (مفردات ألفاظ القرآن ، ص ٣٥٦) .[٢] «الخاء و اللام و الفاء : أن يجى ء شى ء بعد شى ءٍ يقوم مقامه» (معجم مقاييس اللّغة ، ج ٢ ، ص ٢١٠) .[٣] «الأرض : الّتى عليها الناس» (لسان العرب ، ج ٧ ، ص ١١١) .[٤] «البرية : الخلق» (لسان العرب ، ج ١٤ ، ص ٧١) .[٥] سوره بقره ، آيه ٣٠ .