تفسير قرآن ناطق - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٤٧

قرآنى ، همه آنانى را كه در جامعه پيرو دارند ، امام مى داند ـ كه اين امامان ، چنانچه از جانب حق منصوب شده باشند و به هدايت جامعه بپردازند ، امامِ حق هستند ـ و در معرّفى آنان مى فرمايد : «وَ جَعَلْنَـهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا . [١] آنان را پيشوايانى قرار داديم كه به فرمان ما ، هدايت مى كردند» . و چنانچه مردم را به گم راهى بكشانند ، پيشواى ضلالت اند . اينان در اين دنيا ، پيشواى گم راهان و در قيامت هم پيشواى دوزخيان اند : «وَ جَعَلْنَـهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ . [٢] و آنان (فرعونيان) را پيشوايانى كه به سوى آتش مى خوانند ، قرار داديم» . فرعون ، در اين دنيا ، پيشواى آنان بود كه در سراى جاويد نيز طرفداران خود را با خود به دوزخ مى بَرد . خدا نيز او را چنين خطاب قرار مى دهد: «يَوْمَ نَدْعُواْ كُلَّ أُنَاس بِإِمَـمِهِمْ . [٣] روزى كه هر گروهى را با پيشوايشان ، فرا مى خوانيم» . نكته مهمّى كه در قرآن ، براى شناسايى امامِ حق وجود دارد ، آن است كه به مقام امامت حق رسيدن ، براى همگان ممكن نيست و نمى توان هر انسان نيكوكارى را كه در طريق هدايتْ گام بر مى دارد و گروهى نيز از وى پيروى مى نمايند ، امام برحق ناميد ؛ بلكه «آزمون» و «نصب» از سوى خدا ، معيار شناختِ امام است و «نصب» الهى ، پس از موفقيّت امامان در آزمون هاى الهى است . در قرآن ، مقام چنين امامى برتر از مقام نبوّت است ، چنان كه ابراهيمِ پيامبر ، پس از