نعمت هاى الهى ، آن سان گسترده است كه حتّى بندگان نمى توانند آنها را شماره كنند [١] و آن چنان با ظرافت در اختيار آفريدگان نهاده شده است كه خُردترين نعمت را هم نمى توان ناديده گرفت . سعدى ، در ديباچه گلستان ، چه زيبا آورده است : منّت ، خداى را عز و جل كه طاعتش موجب قربت است و به شكر اندرش مزيدِ نعمت . هر نفسى كه فرو مى رود ، ممدّ حيات است و چون بر مى آيد ، مفرّح ذات . پس در هر نفسى ، دو نعمتْ موجود است و بر هر نعمتى ، شكرى واجب . از دست و زبان كه بر آيد كز عهده شكرش به در آيد ؟ و از سويى ، نظام آفرينش ، در برابر تشكّر عملىِ نعمت ها ، نعمتى فزون تر به سپاس گزاران ، عنايت مى نمايد و آنانى كه با اهل بيت عليهم السلام ارتباط دارند و در مكتب آنان ، شيوه فروتنى در برابر نعمت ها را آموخته اند ، باطنى نورانى به دست مى آورند و سراى دل را براى خدا ، خلوت مى كنند و بالاترين هديه خداوند ، يعنى قلب سالمى را دريافت مى كنند كه ذرّه اى جز خدا در او راه ندارد . از امام صادق عليه السلام روايت شده كه فرمود : ما أنعَمَ اللّه ُ عز و جل عَلى عَبدٍ أجَلُّ مِنْ أنْ لا يَكُونَ فِى قَلْبِهِ مَعَ اللّه ِ تَعالى غَيْرُهُ . [٢] خداوند عز و جل ، نعمتى بالاتر از اين به بنده اش نداده است كه در دلش جز خدا نباشد . دل سالم ، همه چيز را به خاطر خدا دوست دارد و از همه كسانى كه خداوند دوستشان نمى دارد ، بيزار است . قلب سالم ، چون جايگاه خداست ، آرام و مطمئن است ؛ زيرا منشأ همه اضطراب ها ، ترديد و دودلى است و وقتى دل به خدا پيوست ،

[١] «وَ إِن تَعُدُّواْ نِعْمَتَ اللَّهِ لَا تُحْصُوهَآ» (سوره نحل ، آيه ١٨) .[٢] التفسير المنسوب إلى الإمام العسكرى عليه السلام ، ص ٣٢٨ ، ح ١٨٢ .