٢١٨١٩.الإمامُ الباقرُ عليه السلام : التَّواضُعُ الرِّضا بِالمَجلِسِ دُونَ شَرَفِهِ ، و أن تُسَلِّمَ على مَن لَقِيتَ ، و أن تَترُكَ المِراءَ و إن كُنتَ مُحِقّا . [٢]

٢١٨٢٠.الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : رأسُ الخَيرِ التَّواضُعُ . [٣]

٢١٨٢١.عنه عليه السلام ـ لَمّا سُئلَ عَنِ التَّواضُعِ ـ: هُو أن تَرضى مِن المَجلِسِ بدُونِ شَرَفِكَ ، و أن تُسَلِّمَ على مَن لَقِيتَ ، و أن تَترُكَ المِراءَ و إن كُنتَ مُحِقّا . [٤]

٢١٨٢٢.الإمامُ الرِّضا عليه السلام : التَّواضُعُ أن تُعطِيَ النّاسَ ما تُحِبُّ أن تُعطاهُ . [٥]

٢١٨٢٣.عنه عليه السلام ـ لَمّا سألَهُ ابنُ الجَهمِ : ما حَدُّ التَّواضُع: التَّواضُعُ دَرَجاتٌ : مِنها أن يَعرِفَ المَرءُ قَدرَ نَفسِهِ فيُنزِلَها مَنزِلَتَها بقَلبٍ سَليمٍ ، لا يُحِبُّ أن يأتيَ إلى أحَدٍ إلاّ مِثلَ ما يُؤتى إلَيهِ ؛ إن رأى سَيّئةً دَرأها بِالحسَنَةِ ، كاظِمُ الغَيظِ ، عافٍ عَنِ النّاسِ ، و اللّه ُ يُحِبُّ المُحسِنينَ . [٦]

٤٠٣٠

تعريف فروتنى

٢١٨١٨.امام على عليه السلام : انسان را از فروتنى همين بس كه اندازه خود را بشناسد.

٢١٨١٩.امام باقر عليه السلام : فروتنى اين است كه به نشستن در پايين مجلس رضايت دهى و به هر كه برخوردى، سلام كنى و مجادله را رها كنى، اگر چه حق با تو باشد.

٢١٨٢٠.امام صادق عليه السلام : رأس خوبى ها فروتنى است .

٢١٨٢١.امام صادق عليه السلام ـ در پاسخ به سؤال از فروتنى ـفرمود: فروتنى اين است كه از مجلس به نشستن در جايى پايين تر از مقام و موقعيّت خود رضايت دهى، به هر كه برخوردى سلام كنى و مجادله را رها كنى، اگر چه حق با تو باشد.

٢١٨٢٢.امام رضا عليه السلام : فروتنى آن است كه با مردم چنان رفتار كنى كه دوست دارى با تو رفتار شود.

٢١٨٢٣.امام رضا عليه السلام ـ در پاسخ به ابن جهم كه از ايشان پرسيد: حدّ و مرزفرمود: فروتنى درجاتى دارد: يكى از آنها اين است كه انسان اندازه خود را بشناسد و با طيب خاطر خود را در آن جايگاه قرار دهد، دوست داشته باشد با مردم همان گونه رفتار كند كه انتظار دارد با او رفتار كنند، اگر بدى ديد آن را با خوبى جواب دهد، خشم خود را فرو خورد و از مردم درگذرد، و خداوند نيكوكاران را دوست دارد.

[١] بحار الأنوار : ٧٨/٨٠/٦٦.[٢] . تحف العقول : ٢٩٦.[٣] بحار الأنوار : ٧٥/١٢٣/٢٠.[٤] بحار الأنوار : ٧٨/٢٧٧/١١٣.[٥] الكافي : ٢/١٢٤/١٣.[٦] الكافي : ٢/١٢٤/١٣.