دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١١٤
انجاميد . بدين مناسبت ، در اين جا به پايه هاى تقويم ميلادى ، تقويم هجرى قمرى و تقويم هجرى شمسى اشاره كوتاهى مى كنيم :
پايه تقويم ميلادى
مبناى تقويم بين المللى در جهان امروز ، ولادت مسيح عليه السلام است ، با اين آگاهى كه عيسى مسيح ، در زمان آگوست ، امپراتور مشهور روم ، در بيت اللّحم يهوديه به دنيا آمد . البته دنياى روم ، بدون اطّلاع از اين واقعه ، قرن ها تقويم خود را بر مبناى تاريخ افسانه اى شهر روم و بر اساس اصلاحيه ژولين ادامه مى داد . عهد آگوست و دقيانوس گذشت تا عهد ديوكْلسين رسيد (٥٦٠ م) [١] و كشيشى به نام ديونيسيوس اكزيگيوس [٢] پيشنهاد داد كه دنياى مسيحيت ، تقويم خود را بر اساس ولادت مسيح عليه السلام قرار دهد . اعتراض او ، بر اين امر مبتنى بود كه نبايد نام شخص ظالم ، در تاريخ زنده بماند . او پيشنهاد كرد به جاى اسم امپراتوران ، سال ولادت مسيح عليه السلام را مبدأ تقويم عيسويت و كليسا قرار دهند و خواستار آن شد كه كلّيه ملل مسيحى ، از آن تبعيت نمايند . بر پايه حسابى كه او كرده بود ، سال ٢٤٧ دقيانوسى ، پانصد و بيست و پنجمين سال تولّد مسيح است . بنا به پيشنهاد دنيس ، ٢٥ مارس ، آغاز سال و مبدأ گاه شمارى مسيحيان شناخته شد . به حساب ديونيسيوس ، اوّل سال ، هفت روز بعد از ميلاد بوده است ؛ ولى به مرور زمان ، در پىِ تغييراتى كه براى تنظيم گاه شمارى صورت مى گرفت ، آغاز سال به تدريج به اوّل ماه مارس رسيد و روز عيد پاك ، از اوّل ماه ژانويه تا ٢٥ ماه دسامبر در تغيير بوده است . اين اصلاحيه ، ٧٥٩ سال پس از
[١] در سال ٢٨٩م ، جشن هزار ساله بناى روم را در زمان اين امپراتور گرفته اند (تقويم و تاريخ در ايران : ذبيح بهروز ، ايران كوده ، ش ١٥ ، انجمن ايرانويچ ، تهران : ١٣٤١ش ، ص ٧٢) .[٢] . Dionysius Exiguxs