دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٩١
«و هم مسلكان شما را سخت به هلاكت رسانديم . پس آيا پندگيرنده اى هست؟!» .
حديث
١٥٠٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ در اندرزش به ا اى پسر مسعود! به ياد آور نسل هايى را كه رفتند و شاهان مقتدرى را كه نابود شدند . خداوند مى فرمايد : «[ و به ياد آور ] عاد و ثمود و اصحاب رسّ و بسيارى از نسل ها را كه در اين فاصله ها رفتند» .
١٥٠١.امام على عليه السلام : از مشاهده مرگ و نابودى نسل هاى پيش از خود ، درس عبرت بياموزيد : بندهايشان از هم گسسته است و چشم و گوش هايشان از بين رفته و افتخارات و عزّتشان از ميان رفته و شادى ها و داشته هايشان رَخت بر بسته است . بودن در كنار فرزندان ، به فراق تبديل شده و مصاحبت با همسران ، به جدايى بدل شده است . ديگر نه فخرى مى فروشند ، نه زاد و وَلَدى مى كنند ، نه ديد و بازديدى مى نمايند و نه به گفتگو مى پردازند .
١٥٠٢.امام على عليه السلام : ـ اى بندگان خدا ـسفارش مى كنم شما را به تقوا از خدايى كه بر شما جامه ها پوشانيد ، و اسباب معاش و زندگى را از هر حيث ، فراهم كرد . اگر كسى براى ماندگارى [ در اين دنيا ] راهى مى يافت يا براى دور كردن مرگْ چاره اى ، هر آينه آن كس سليمان بن داوود عليهماالسلام بود كه پادشاهى بر جنّ و انس ، به همراه مقام نبوّت و آن منزلت بزرگ به او داده شده بود. امّا او نيز چون روزى اش را به تمامى دريافت كرد و پيمانه عمرش به سر آمد ، تيرهاى مرگ از كمان هاى نابودى ، او را نشانه رفتند و خانه ها از او خالى شد . و كاشانه ها بى صاحب مانْد و گروهى ديگر ، آنها را به ارث بردند . راستى كه براى شما در نسل هاى گذشته ، درس عبرتى است . كجايند عمالقه [١] و فرزندان عمالقه؟! كجايند فرعون ها [٢] و فرزندان فرعون ها؟! كجايند مردمان شهرهاى رسّ؛ [٣] آنان كه پيامبران را كُشتند و راه و رسم فرستادگان الهى را از بين بردند و شيوه هاى ستمگران را زنده كردند؟ كجايند آنان كه لشكرها به راه انداختند و هزاران تن را شكست دادند و اردوگاه ها بر پا كردند و شهرها ساختند؟!
[١] عمالقه ، قومى از عرب بائده و از فرزندان عمليق بن لاوَذ بن اِرَم بن سام بن نوح بودند . آنان ، امّتى بودند بزرگ با قامتى دراز و تنومند . از اين قوم اند اهل عمّان ، بحرين ، حجاز ، ملوك عراق و جزيره ، جبابره شام و فراعنه مصر (لغت نامه دهخدا) .[٢] فراعنه ، جمع فرعون است و فرعون ، نامى است كه بر پادشاهان مصر اطلاق شده است. فراعنه مصر ، ٢٦ سلسله بوده اند و تاريخشان تقريبا سه هزار سال مى شود (لغت نامه دهخدا) .[٣] رَس : سرزمين طايفه اى از قوم ثمود بوده است . به روايتى ، رس ، قريه اى بوده در يمامه به نام فلج . روايت است كه اين مردم ، پيامبرشان را تكذيب كردند و او را در چاهى دفن كردند تا از دنيا رفت (تاج العروس : ج ٨ ص ٣٠٦ «رسس» ) .