دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١١٩
محاسبه مى آمد . بدين ترتيب ، روز نوروز ، به عنوان نخستين روز فروردين ماه ، از آن سال ، ثابت مانْد . بنا بر اين ، [پس از هجرت پيامبر صلى الله عليه و آله ]نخستين سالى كه روز اوّل فروردين آن ، دقيقا مطابق آغاز زمان اعتدال ربيعى بوده ، سال ٤٦٧ (يا ٤٧١) بوده است . [١] در سال ١٣٠٤ ش ، (١٣٤٣ ق ، مطابق ١٩٢٥ م) در ايران ، تقويم شمسى ، به عنوان تقويم رسمى پذيرفته شد . محاسبه پيشين كه دقيق بود ، مراعات شد و تنها به جاى افزودنِ پنج روز به سال ، شش ماه نخست سال را ٣١ روز ، و پنج ماه دوم را سى روز و اسفند را ٢٩ قرار دادند كه هر چهار سال يك بار ، سى روز محاسبه مى شد . نيز سالى را كه اسفند آن سى روز بود ، «سال كبيسه» ناميدند . [٢] در قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران نيز مبناى محاسبه سال ، شمسى است و سال قمرى نيز در كنار آن ، به عنوان تقويم دينى ، مورد تأكيد قرار گرفته است . [٣]
[١] مجموع آنچه گذشت ، از : «مقالات تقى زاده» ص ٣ـ١٦ : گاه شمارى در ايران ، ج ١٠ به كوشش : ايرج افشار ، تهران : ١٣٥٧ش) و مقاله همو تحت عنوان «نوروز» در مجله يادگار (سال چهارم ، ش ٧) ، و مدخل «نوروز» در لغت نامه دهخدا گرفته شده است . درباره اختلاف در اين كه نوروز سلطانى ، در سال ٤٦٧ يا ٤٧١ ش بوده ، ر . ك : مقالات ، ج ١٠ ص ١٦٨ پاورقى . توضيحات سيدمحمّد محيط طباطبايى درباره سير تقويم در ايران نيز قابل توجّه است . وى مشكل سال ٤٦٧ يا ٤٧١ ، و مسئله افزودن پنج روز زايد به آخر آبان و اسفند را نيز حل كرده است . (ر . ك : «تاريخ تحولات تقويمى در ايران از نظر نجومى» : ميراث جاويدان ، ش ١٤ ـ ١٥ ، ص١٠١ ـ ١٠٨) .[٢] براى ديدن متن تصويب نامه مجلس شوراى ملّى كه در شب يازدهم فروردين ماه ١٣٠٤ انجام شده ، و اسناد ديگر در اين باره ، ر . ك : «پيدايش و سير تحوّل تقويم هجرى شمسى» ، محمّد رضا صيّاد (مجلّه ميراث جاويدان ، ش ١٤ـ ١٥ ، ص١٩ـ ١١٨) .[٣] آنچه تحت عنوان «پايه تقويم هجرى شمسى» ملاحظه شد ، برگرفته از مقاله اى تحت عنوان «نوروز و محاسبه آن در تقويم شمسى» ، نوشته آقاى رسول جعفريان است . براى ملاحظه كامل اين نوشتار ، ر.ك : مقالات تاريخى : ج ٢ ص ٢٠٩ به بعد .