ده رساله محقق بزرگ فيض كاشانى - فيض كاشانى - الصفحة ١٤٤ - متن رساله راه صواب
اين آيتها فرستاد كه «يا أَهْلَ الْكِتابِ لا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ وَ لا تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ»[١] اى اهل كتاب، غلو و افراط مكنيد در دين خود و نگوييد بر خدا مگر سخن حق، پس وجود عيسى (ع) را مثلى زد كه «إِنَّ مَثَلَ عِيسى عِنْدَ اللَّهِ كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ قالَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ» باز هم فهم نكردند تا آيت مباهله نازل شد، و حضرت پيغمبر ٦ خبر داده است كه «در امت من از آن جنس علماى كج فهم بر خيزند كه مراد سخن فهم نكنند و خلق را در ضلالت افكنند چنانكه مىفرمايد «اتخذوا للناس رؤسا جهالا فسئلوا فافتوا بغير علم و اضلوا» و امثال اين اخبار بسيار است.
شرط پنجم: كه بعد از گردن نهادن فرمان خداى عز و جل بشروط كه مذكور شد همه كردنيها و نا كردنيها را به عمل آورد و اين مرتبه پنجم است از ايمان، و كفرى را كه به ازاء اين مرتبه است، فسق و عصيان خوانند و اطلاق كفر بر آن بر سبيل مجاز است، چنانكه حق تعالى مىفرمايد «وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا وَ مَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعالَمِينَ»[٢] چون [چه] اين مرتبه داخل در اصل و حقيقت ايمان نيست، بلكه او كمال ايمان است چه بفقد اين مرتبه مستحق خلود در آتش نمىگردد بلكه مستحق دخول در آن مىشود و بس و لكن چون ايمان بدون اين مرتبه رفع عذاب نمىكند، پس گويا خود نيست و لهذا در حديث نبوى وارد است كه «لا يزنى الزانى حتى يزنى و هو مؤمن و لا يشرب الشارب حين يشرب و هو مؤمن و لا يسرق السارق حين يسرق و هو مؤمن»[٣] يعنى هيچ زنا كننده زنا نكند و مومن باشد و هيچ خمر
[١] - نساء/ ١٧١.
[٢] - آل عمران/ ٩٧.
[٣] - مجمع الزوائد ج ١ ص ١٠٠، ١٠١، الترغيب و الترهيب ج ٣ ص ٢٤٩.