ده رساله محقق بزرگ فيض كاشانى - فيض كاشانى - الصفحة ١٢٢ - متن رساله راه صواب
سؤال پنجم: بسيارى از مسائل دينيه هست كه در [آن،] قرآن و احاديث اهل بيت (ع) يافت نمىشود، پس هر گاه علم كلام و اصول فقه را طرح نموديم مسايل را در كجا استنباط مىتوان كرد؟
جواب: هر چه مكلف را در كار است از اعتقاديات و عمليات و اخلاق، همه در قرآن هست چنانكه مىفرمايند «وَ لا رَطْبٍ وَ لا يابِسٍ إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ»[١]
«وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْءٍ»[٢]. «ما فَرَّطْنا فِي الْكِتابِ مِنْ شَيْءٍ».[٣].
بلكه مىباشد كه يك حكم در قرآن به چند وجه بيان مىشود، براى قومى بطريق «برهان» بيان فرموده و براى جماعتى به طريق «خطابه» و فرقه [اى] را بطريق «جدل». فبالجمله به حسب اختلاف فهمها و سليقههاى مردمان، چنانكه مىفرمايد «ادْعُ إِلى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ»[٤].
و از قرآن هر چه محتاج به بيان و توضيح است، در اخبار اهل بيت- :- تبيين و تفسير آن هست به قدر احتياج به آن. و اگر بعضى از آنها به ما نرسيده باشد، يا فهم ما به آن نرسد قواعدى چند كليه از اهل بيت- :- منقول است كه حكم امثال بعضى را، از آن قواعد، استنباط مىتوان كرد، مثل حديث نبوى ٦ كه در مقبول عمر بن حنظلة مذكور شد كه حلالى ظاهر است و حرامى ظاهر و ميان اين دو شبهات است، پس هر كه ترك كرد شبهات را، رست از محرمات، و هر كه گرفت شبهات را مرتكب شد محرمات را و هلاك گشت از آنجا كه نمىداند»[٥].
[١] - انعام/ ٥٩.
[٢] - نحل/ ٨٩.
[٣] - انعام/ ٣٨.
[٤] - نحل/ ١٢٥.
[٥] - الكافى ج ١ ص ٦٧- ٦٦.