قصه در قرآن - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٨٢ - ديوار بزرگ چين
تا شيايوكولن، آخرين دژ در وسط آسيا امتداد دارد و از سرزمينهاى هوبى، شانسى، شينسى و كانسو مىگذرد.
مسير اين ديوار به پيروى از قلهها و كوهپايهها، پيچ و تاب خورده، دور مىزند و در ميان درّههاى عميق، سراشيب مىشود و مساحتى بيش از ٣٢٠٠ كيلومتر را مىپوشاند. ارتفاع ديوار در بخش شرقى، بين پنج تا ده متر در نوسان است و عرض آن از هشت متر در دامنهها تا پنج متر در قلهها تغيير مىكند و گنجايش آن به اندازهاى است كه سنگفرش پهنى را به وجود آورده است و شش اسب سوار، كنار يكديگر مىتوانند حركت كنند. باروهاى محكمى نيز وجود دارد كه آنها را حفاظت مىكند. در ساختمان ديوار ٢٥٠٠٠ برج تعبيه شده است[١] كه مساحت هر كدام به پنج متر مربع و ارتفاع آن به سيزده متر مىرسد. اين برجها هنوز پا برجاست.
ديوار مشتمل بر دروازههاى ستبرى است كه در مناطقى دور از هم قرار گرفتهاند و سربازان ورزيدهاى از آنها محافظت مىكردند. در خارج از ديوار، برجهاى ديدهبانى متعددى روى تپهها يا تنگهها قرار داشت كه به انضمام برجهاى ديوار، براى اعلام خطر به كار مىرفته است. هنگام احساس خطر و نزديك شدن سربازان دشمن، در روز با دود يا پرچم و در شب با آتش، به طور سريع اعلام خطر مىكردند و به دنبال آن، نيروهاى پشتيبان به منطقه در معرض خطر ارسال مىشدند.
[١] . هر برج از ديگرى ١٦٠٠ متر فاصله داشت. تعداد سربازانى را كه از اين ديوار نگهبانى مىكردند، نهصدهزار تن نوشتهاند( فرهنگ فارسى، دكتر محمدمعين، ج ٥، ص ٥٥٣).