هر يك از دو يا چند طرف تكليف شرعى عمل نمايد، مثلًا در كفّاره افطار عمدى روزه ماه رمضان مخيّر است كه يك بنده آزاد كند يا شصت روز روزه بگيرد و يا به شصت فقير طعام بدهد.

مُد: پيمانه‌اى كه ظرفيت آن ١٤ صاع باشد.

مدّعى: ادّعا كننده.

مديون: بدهكار.

مذكّى‌: حيوانى كه به دستور شرع ذبح و يا صيد شده باشد و ميته محسوب نشود.

مَذْى: آبى كه پيش از خروج منى و بر اثر ملاعبه و امثال آن از انسان خارج مى‌شود و پاك است.

مرجِّح: ترجيح دهنده؛ مطلبى كه كارى يا چيزى را نسبت به كار يا چيز ديگر برتر و بالاتر قرار مى‌دهد و باعث ترجيح دادن و انتخاب آن چيز يا كار در مقابل چيزى يا كار ديگرى مى‌شود.

مرجع تقليد: مجتهد جامع الشرائطى كه از او تقليد مى‌شود.

مرتد: كسى كه از دين اسلام خارج شود.

مرتدّ فطرى: كسى كه از هنگام انعقاد نطفه وى تا هنگام تولّدش، پدر و مادرش و يا يكى از آنها مسلمان باشد و در دروه قبل از بلوغ، تحت تربيت اسلامى بوده و پس از بلوغ نيز اظهار اسلام كرده باشد و سپس اسلام را انكار نمايد.

مرتدّ ملّى: كسى كه از اسلام خارج شده و مرتدّ فطرى نباشد.

مِرْفَق: آرنج.

مروه: كوه كوچكى در نزديكى خانه كعبه كه حاجى سعى را بين آن كوه و كوه صفا، به جا مى‌آورد.

مزارعه: قرار داد بين مالك زمين و زارع كه به موجب آن، مالك زمين را براى مدت معيّنى به زارع مى‌دهد كه در آن زراعت كند و حاصل را تقسيم كنند.

مزدلفه‌ مشعر.

مزكّى‌: مالى كه زكات آن پرداخت شده باشد.

مس: لمس كردن، تماس بدن با چيزى بدون واسطه، مثل مسّ ميّت.

مسائل اجماعى: مسائلى كه همه فقها بر روى آنها اتفاق نظر دارند.

مسائل ضرورى‌ ضرورى دين و ضرورى مذهب.

مسائل مورد ابتلاء: مسائلى كه معمولًا مكلّف با آنها سر و كار پيدا مى‌كند كه لازم است حكم شرعى آنها را ياد بگيرد.

مساجد چهارگانه: چهار مكان كه مسافر در آنها مخيّر است نماز را شكسته و يا كامل بخواند (مسجد الحرام، مسجد النبى صلى الله عليه و آله، مسجد كوفه و حرم امام حسين عليه السلام).

مساجد چهارگانه اعتكاف: مسجد الحرام، مسجد النبى صلى الله عليه و آله، مسجد كوفه و مسجد بصره.