استفتائات - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٤٩ - كافر

يا توحيد يا نبوّت گردد، موجب ارتداد است.

[١٨٢] سؤال ٥٥: آيا انكار معاد، موجب كفر مى‌گردد؟

پاسخ: وقتى موجب كفر مى‌شود كه منكر معاد، ملتفت باشد كه معاد از ضروريات دين است و انكار آن، موجب انكار خدا، توحيد و يا پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله گردد.

[١٨٣] سؤال ٥٦: آيا احكام سابّ الائمّه با سابّ النبى يكى است؟

پاسخ: سابّ الائمه، مانند سابّ النبى نجس است؛ چون سب، مستلزم ناصبى شدن است و واجب است سب كننده، كشته شود، مگر آن كه خطرى خودِ كشنده را تهديد كند.

[١٨٤] سؤال ٥٧: آيا صرفِ گفتار، موجب كفر و ارتداد است يا عمل هم موجب ارتداد مى‌گردد؟

پاسخ: قول، دلالت بر ارتداد مى‌كند؛ ولى صرف عمل به تنهايى، دلالت بر ارتداد ندارد.

[١٨٥] سؤال ٥٨: مسلمان مكلّفى (مرد يا زن) كلماتى را بر زبان جارى مى‌كند كه موجب ارتداد مى‌شود؛ ولى ملتفت اين مطلب نيست و اگر ملتفت بود، هرگز اين كلمات را بر زبان جارى نمى‌كرد. آيا بعد از گفتن اين كلمات، حكم به ارتداد او مى‌شود يا در جميع احكام، حكم مسلمان را دارد؟

پاسخ: مجرد گفتن اين كلمات، با عدم توجه به معناى آن، موجب ارتداد نمى‌شود؛ بلكه انكار خداوند متعال يا وحدانيت خداوند يا نبوّت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله يا انكار چيزى كه از دين است و علم دارد كه جزء دين است و انكار آن مستلزم انكار خدا، توحيد يا نبوّت باشد، باعث ارتداد مى‌گردد.

[١٨٦] سؤال ٥٩: كسى كه به طور شوخى و نه از روى قصد واقعى، بعضى از كارهاى‌