استفتائات - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٣٧٧ - خانه

[١٤٢٢] سؤال ٦٣: پدرى خانه‌اى را به پسرش مى‌بخشد و چون پسر در خارج از شهر خود مشغول تحصيل است، نمى‌تواند براى سكونت از آن خانه استفاده كند؛ ولى براى امرار معاش و خرج تحصيل خود، خانه را اجاره مى‌دهد و از پول اجاره استفاده مى‌كند. آيا پسر بايد خمس اين خانه را بپردازد؟

پاسخ: اگر اين هبه مقدارش خيلى زياد هم باشد؛ ولى فرزند نياز به اسكان در آن منزل داشته باشد و به جهتى فعلًا نتواند در آن ساكن شود و با اجاره اين منزل، هزينه منزل مسكونى خود را تأمين كند، در اين صورت دادن خمس منزلى كه پدر به فرزند داده، لازم نيست.

[١٤٢٣] سؤال ٦٤: چنانچه شخصى منزل مسكونى مورد نيازش را اجاره دهد و با پول آن منزل ديگرى اجاره كند، آيا منزل نخست مشمول خمس است؟

پاسخ: چنانچه به جهتى نمى‌تواند از خانه خود استفاده كند و مجبور است كه آن را اجاره دهد و منزل ديگرى اجاره كند، مشمول خمس نيست.

[١٤٢٤] سؤال ٦٥: پدرى كه اهل خمس دادن است، در بين سال خانه‌اى براى پسرش مى‌خرد.

آيا به اين خانه خمس تعلّق مى‌گيرد يا خير؟

پاسخ: اگر پدر از درآمد وسط سال، خانه‌اى را براى فرزندش بخرد و به او ببخشد و اين بخشش در شأن پدر باشد و اسراف محسوب نشود، دادن خمس بر پدر واجب نيست؛ و اما پسر، اگر تا يك سال پس از بخشش، از آن خانه استفاده كند و آن را مؤونه زندگى خود قرار دهد، خمس بر او نيز واجب نيست و اگر خانه را مؤونه زندگى خود قرار ندهد، در سر سال، بايد خمس خانه توسط پسر، در صورتى كه بالغ باشد، پرداخت شود؛ ولى اگر پدر، خانه را به پسرش نبخشد، دو صورت پيدا مى‌كند: يكى اين كه تا بعد از گذشتن سال، فرزند در آن ساختمان ساكن نشود كه در اين صورت بايد پدر، خمس خانه را بدهد و دوم اين كه در بين سال، فرزند به خانه نيازمند شود و آن را محلّ‌