انسان در تراز قرآن - راد، على - الصفحة ٩٢ - هادى

برابر روايات، مراد از هادى در اين آيه، حضور امام در هر دوره تاريخى است؛ امامى كه همواره معصوم از خطا و باطل خواهد بود؛[١] همچنين به استناد روايتى ديگر، هنگامى كه اين آيه نازل شد، رسول خدا (ص) فرمودند: «منذر من هستم»؛ آنگاه با اشاره به على (ع) فرمودند: «تو اى على (ع)! هادى هستى؛ چنان‌كه پس از من هدايت شوندگان به وسيله تو هدايت مى‌يابند»؛[٢] اين روايت افزون بر آثار شيعى، در منابع حديثى اهل سنت نيز آمده است؛[٣] و افزون بر آن در برخى از روايات ديگر، ائمه اطهار (عليهم السلام) نيز از مصداق‌هاى هادى معرفى شده‌اند.[٤]

وظايف اصلى هاديان، هدايت كردن در خط انبيا، ارائه حجت و دليل در مواردى است كه انسان بدان جهل دارد؛ افزون بر اين، آنان عهده‌دار تبيين تفاصيل شريعت و ايجاد انگيزش براى التزام عملى به معارف دينى هستند؛[٥] ازاين‌رو هاديان، خود نقش هدايتى مستقل و جداگانه، غير از آنچه وحى و انبيا آورده‌اند نداشته و تنها در مدار وحى و هدايت رسالى پيامبر حركت مى‌كنند؛[٦] چنان كه اين معنا در روايتى از امام على (ع) درتفسير آيه (إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ) به‌خوبى بيان شده است:

«فرسول الله (ص) المنذر و أنا الهادي إلى ما جاء به:[٧]

مراد از بيم دهنده،

[١]. التبيان فى تفسير القرآن، ج ٦، ص ٢٢٣.

[٢]. همان.

[٣]. الدر المنثور في تفسير المأثور، ج ٤، ص ٤٥.

[٤]. البرهان فى تفسير القرآن، ج ٣، ص ٢٢٨.

[٥]. تفسير من وحى القرآن، ج ١٣، ص ٢٣.

[٦]. الفرقان فى تفسير القرآن بالقرآن، ج ١٥، ص ٢٦٥.

[٧]. تفسير نور الثقلين، ج ٢، ص ٤٨٢.