انسان در تراز قرآن - راد، على - الصفحة ٥٨ - تلفيق و پيوند اهداف آفرينش انسان
تعيين هدف آفرينش انسان است، زيرا اهدافى متعدد در آيات، بيان شده و هيچيك از آنها در ظاهر با ديگرى قابل جمع نيستند. مفسران، اين اشكال را مورد توجه قرار داده و در مقام تحليل و پاسخ آن بر آمدهاند؛ ازجمله در «تفسير نمونه» در مقام برقرارى پيوند ميان اشتراكها و جمع اهداف آفرينش انسان آمده است:
آيات مورد بحث، تنها روى مسئله عبوديت و بندگى تكيه مىكند، و با صراحت تمام آن را به عنوان هدف نهايى آفرينش جن و انسان معرفى مىنمايد. اندكى تامل در مفهوم اين آيات و آنچه مشابه آن است، نشان مىدهد كه هيچ تضاد و اختلافى در ميان آنها نيست؛ در واقع بعضى هدف مقدماتى، بعضى متوسط و بعضى هدف نهايىاند و بعضى نتيجه آن. هدف اصلى همان «عبوديت» است كه در آيات مورد بحث به آن اشاره شده، و مسئله «علم و دانش» و «امتحان و آزمايش» اهدافى هستند كه در مسير عبوديت قرار مىگيرند، و «رحمت واسعه خداوند» نتيجه اين عبوديت است.
بهاينترتيب روشن مىشود كه ما همه براى عبادت پروردگار آفريده شدهايم؛ اما مهم اين است كه بدانيم حقيقت «عبادت» چيست؟ «عبد» از نظر لغت عرب به انسانى مىگويند كه سر تا پا تعلق به مولا و صاحب خود دارد. ارادهاش تابع اراده او، و خواستش تابع خواست او است؛ در برابر او مالك چيزى نيست، و در اطاعت او هرگز سستى به خود راه نمىدهد؛ و به تعبير ديگر «عبوديت»- آن گونه كه در متون لغت آمده- اظهار آخرين درجه خضوع در برابر معبود است؛ و به همين دليل تنها كسى مىتواند