اخلاق فاضل - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٢٣٤ - درس سى و سوم عمل به قرآن
نمىدهيم. غيبتى كه در تعبيرات قرآنى به اكل ميته تشبيه شده است: (أ يُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ يَأْكُلَ لَحْمَ أَخيهِ مَيْتا فَكَرِهْتُمُوه)؛ [١] اين در حالى است كه آيات تحريم در قرآن زياد است؛ همانند: (حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَهُ وَ الدَّمُ وَ لَحْمُ الْخِنْزير)؛ [٢] ولى در رابطه با محرّمات كمتر به تشبيه برمىخوريم؛ از اين رو، وقتى قرآن براى حرامى تشبيه بيان مىكند علاوه بر كشف حكم حرمت، اهميّت آن قضيه نيز فهميده مىشود.
اهميت بحث غيبت به اين خاطر است كه غيبت از مؤمن و هتك كردن حيثيّت و از بين بردن آبروى او به منزله اين است كه جزئى از پيكره او قطع و جدا شود. [٣]
[١]. آيا كسى از شما دوست دارد كه گوشت برادر مرده خود را بخورد؟! [به يقين] همه شما از اين امر كراهت داريد. (الحجرات: آيه ١٢)
مفسران نقل كردهاند: جمله (وَ لا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضاً) درباره دو نفر از اصحاب رسول اللّه (ص) است كه در مورد سلمان غيبت كردند؛ زيرا او را خدمت پيامبر (ص) فرستاده بودند تا غذايى براى آنان بياورد، پيامبر (ص) سلمان را سراغ اسامه بن زيد- كه مسئول «بيت المال» بود- فرستاد. اسامه گفت: الآن چيزى ندارم، آن دو نفر غيبت «اسامه» را كردند و گفتند: او بخل ورزيده است، و درباره سلمان گفتند: اگر او را سراغ چاه سميحه [كه چاه پر آبى بود] بفرستيم آب آن فروكش خواهد كرد! سپس خودشان به راه افتادند تا نزد اسامه بروند و درباره موضوع كار خود تجسس كنند. پيامبر (ص) فرمود: من آثار خوردن گوشت را در دهان شما مىبينم. عرض كردند: اى رسول خدا! ما امروز مطلقاً گوشت نخوردهايم. فرمود: آرى! گوشت سلمان و اسامه را مىخورديد. آيه نازل شد و مسلمانان را از غيبت نهى كرد. (تفسير مجمع البيان، ج ٩، ص ٢٠٣)
[٢]. گوشت مردار، خون و گوشت خوك بر شما حرام شده است. (مائده: آيه ٣)
[٣]. غيبت از بزرگترين گناهان است. سرمايه بزرگ انسان در زندگى حيثيت و آبرو و شخصيت او است و هر چيز اين سرمايه را به خطر بيندازد مانند آن است كه جان طرف مقابل را به خطر انداخته باشد، بلكه گاه ترور شخصيت از ترور شخص مهمتر خواهد بود و اينجا است كه گاه گناه آن از قتل نفس نيز سنگينتر است. يكى از فلسفههاى تحريم غيبت آن است كه سرمايه بزرگ آبروى مومن بر باد نرود و حرمت اشخاص در هم نشكند و حيثيت آنان را لكهدار نسازد. و اين مطلبى است كه اسلام آن را بسيار با