به او اعتقاد نداشته باشند، تصوّر كنند كه او انسان خوبى نبوده و درخلاف مسير الهى است، اين شخص مى‌داند كه واقعيت مسرت انگيزى در او وجود دارد كه مردم اطلاعى از اين واقعيت ندارند؛ بنابر اين نبايد جهل مردم او را در مورد خودش غمگين و محزون كند.

البته لازم است كنار اين حديث، تذكر دهم كه اگر چه معيار واقعى براى يك روحانى، مطابقت با كتاب الله تعالى و قرار گرفتن در مسير احكام خداوند است، اما جامعه بايد به روحانى به عنوان يك راهنما و تبلور رسول اكرم و ائمه هدى: نگاه كند؛ بنابراين، انسان بايد مراقب شرايط ظاهرى هم باشد. همين جهالت‌هايى كه در همه جوامع وجود دارد، اقتضا مى‌كند براى پيشبرد هدف و موفقيت در تبليغ و ترويج احكام، ظاهر و عمل روحانى به صورتى باشد كه جامعه نسبت به او بدبين نشود؛ اگرچه اين امر موجب پذيرش محروميتهايى براى او باشد.

البته اين مراقبتها براى ريا و اغفال مردم نيست. آن كسى كه باطناً بد است، بگذاريد جامعه نسبت به او بدبين باشد؛ اما آن كسى كه واقعاً خوب است، بايد سعى كند نظر جامعه نسبت به او، نظر بدى نباشد؛ در سايه عمل به قرآن كريم و دستورات دين مبين از حركات زننده پرهيز كرده، متخلّق به رفتارى باشد كه مردم را به دين و روحانيت علاقه مند سازد تا بتواند از اين حسن نظر، در مسير تبليغ و ترويج دين استفاده كند.

پس روحانيان خيلى بايد مواظب دقائق و خصوصيات باشند، حتى همين اعمال جزيى در روح مردم اثر مى‌گذارد به طورى كه گاهى مايه شگفتى انسان مى‌شود.

شما اين مطلب را آزمايش كنيد؛ به طور مثال: سبقت به سلام، امر مستحبى است كه هزينه‌اى هم ندارد. و چنين نيست كه موجب كسر شأن شود؛ چراكه سيره پيامبر گرامى اسلام (ص) نيز اين بود. حال شما بنا بگذاريد كه با اغلب افرادى كه با آنان برخورد مى‌كنيد، سبقت به سلام داشته باشيد، اين عمل در روحيه طرف مقابل شما تأثير فوق‌العاده‌اى دارد. اگر خود شما در كوچه اى با يك مرجع تقليد روبه رو شويد و آن انسان بزرگوار به سلام بر شما سبقت بگيرد، اين عمل مستحب كه ظاهراً بسيار هم جزيى است، به چه ميزان شما را تحت تأثير قرار مى‌دهد؟! و در تشويق‌