پاسخ به پرسشهاى مذهبى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩١ - ١- چگونه حضرت على عليه السلام در حال نماز توجّه به سائل داشت؟

در روز «غدير» نازل گرديده باشد يا در روز «عرفه»-/ خود كلامى است مستقل كه در وسط آيه‌اى قرار گرفته است.

اينك قراينى كه اين مطلب را تأييد مى‌كند:

١-/ اگر قسمت دوّم از اين سه قسمت برداشته شود كوچكترين لطمه‌اى به ارتباط قسمت اوّل و سوّم نمى‌زند-/ در متن و ترجمه آيه دقّت كنيد.

خلاصه، با ضميمه كردن ذيل آيه به صدر آن، يك آيه كامل به وجود مى‌آيد و با برداشتن قسمت دوّم كوچكترين لطمه‌اى به ارتباط آيه وارد نمى‌شود و اين خود گواه بر اين است كه قسمت مزبور كلامى است مستقل و جداگانه (درباره هر موضوعى نازل شده باشد) كه در وسط آيه واقع شده است.

٢-/ مضمون همين آيه در سوره‌هاى «بقره»، «انعام» و «نحل» تكرار شده است و قسمت دوّم كه در اين آيه است، در سوره‌هاى فوق ديده نمى‌شود؛ اينك به عنوان نمونه يكى از آنها را نقل مى‌كنيم:

«انَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَ الدَّمَ وَ لَحْمَ الْخِنْزيرِ وَ مَا اهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللَّهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ باغٍ وَ لَاعَادٍ فَلا اثْمَ عَلَيْهِ انَّ اللَّهَ غَفُور رَحيم؛ خداوند، تنها (گوشت) مردار، خون، گوشت خوك و آنچه را نام غير خدا به هنگام ذبح بر آن گفته شود، حرام كرده است؛ (ولى) آن كسى كه مجبور شود، در صورتى كه ستمگر و متجاوز نباشد، گناهى بر او نيست؛ (و مى‌تواند براى حفظ جان خود در موقع ضرورت، از آن بخورد؛) خداوند بخشنده و مهربان است.» [١] اين آيه بيشتر آنچه را كه در قسمت‌هاى اوّل و سوّم آيه مورد بحث مذكور است، در بر دارد؛ ولى اساساً از قسمت دوّم خبرى نيست و اين خود گواه بر اين است كه قسمت دوّم آيه مورد بحث، كلامى است مستقل كه از هيچ نظر با قبل و بعد خود ارتباط ندارد.

[١]. سوره بقره، آيه ١٧٣.