ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٤٤ - دو ياقوت بهشتى

(مُصَلًّى ...)- نمازگاه در اينكه منظور از «مصلّى» چيست ٣ قول است:

١- از ائمه اطهار ٧ روايت شده است كه «منظور از «مصلّى» محلّ نماز است يعنى: مقام ابراهيم را محلّ نماز خود قرار بدهيد» قتاده و سدى نيز همين قول را اختيار كرده‌اند.

فقهاء مذهب اماميّه براى وجوب نماز طواف بهمين آيه استدلال نموده‌اند زيرا خداوند بخواندن نماز در «مقام ابراهيم» امر فرموده و دلالت «امر» بر وجوب نيز مسلّم است و از طرفى غير از نماز طواف، مسلماً هيچ نمازى در آن مكان واجب نيست نتيجه اين است كه متعلّق «امر» واقع در آيه نماز طواف است.

٢- مجاهد ميگويد: منظور از مصلّى محلّ دعا است زيرا كلمه «صلاة» در لغت بمعناى «دعا» نيز آمده است.

٣- حسن ميگويد: مقصود از مصلّى «قبله» است يعنى مقام ابراهيم را در حال نماز در جلو خود قرار دهيد.

(وَ عَهِدْنا إِلى‌ إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ ...)- بابراهيم و اسماعيل گفتيم.

«عهد» را باين مناسبت به «گفتن» تفسير كرديم كه كلمه ان كه بعد از آن واقع گرديده است «مفسره است و هنگامى كه «ان مفسره» بعد از الفاظ كه معناى قول را در بر دارد واقع گردد آن الفاظ معناى قول ميدهند نتيجه اين ميشود كه با ابراهيم و اسماعيل گفتم:

(أَنْ طَهِّرا بَيْتِيَ ...)- خانه مرا پاكيزه كنيد در معناى «تطهير» در اينجا ٣ قول است:

١- جبائى ميگويد: «منظور پاك كردن آن است از سرگين و خونى كه مشركين قبل از اينكه خانه كعبه در تصرف ابراهيم ٧ و اسماعيل ٧ درآيد، در آن ميريخته‌اند».

٢- مجاهد و قتاده ميگويد: «مراد اين است كه آن را از بتهايى كه بر در