ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٩٢ - تفسير

ولى مجازاً نسبت پنهانى را بخود «سر» ميدهند.

در هر صورت با آمدن ماه رجب تا پايان آن امنيّت مطلقه همه جا را فرا ميگرفت مردم ديگر از يكديگر ترس و وحشت نداشتند و راهها نيز امن مى‌گشت.

(قُلْ قِتالٌ فِيهِ كَبِيرٌ ...)- بگو اى محمّد ٦ جنگ در ماه حرام گناه بزرگى خواهد بود.

سپس كلام و مطلب را مجدداً شروع كرده ميفرمايد:

(وَ صَدٌّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَ كُفْرٌ بِهِ ...)- و جلوگيرى از راه خدا و كفر باو( وَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ ...)- و جلوگيرى از (آمدن به) مسجد الحرام و بعضى گفته‌اند مراد اين است كه جنگ در ماه حرام و نزد مسجد الحرام و برخى نيز گفته‌اند يعنى كفر بخدا و مسجد الحرام (جبائى)( وَ إِخْراجُ أَهْلِهِ ...)- و بيرون كردن مسلمين را كه اهل مسجد الحرام بودند از آن (اكبر) گناه آن بزرگتر است (عند اللَّه) نزد خدا. مراد وقتى است كه كفار قريش مسلمانان را از مكه بيرون كردند و آنان هجرت نموده بمدينه آمدند.

و از اينكه فرموده «قتال فيه كبير» استفاده ميشود كه جنگ نمودن در ماه حرام جايز نيست زيرا اين نحو عبارت را در جايى ميگويند كه كار، گناه و ممنوع باشد. و نقل شده كه پيغمبر اسلام ٦ ديه و پول خون «عمر بن حضرمى». (مقتول را) بعهده گرفته ادا نمود.

(وَ الْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ ...)- فساد و فتنه‌انگيزى در دين بزرگتر است از قتل عمر بن حضرمى در ماه حرام بعضى از مفسرين مانند قتاده و ديگران ميگويند حرمت جنگ در ماه حرام و در نزد مسجد الحرام نسخ شد بآيه:(وَ قاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ)[١]() (مشركين را بكشيد تا اينكه فتنه‌اى نباشد» و بآيه‌(فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ‌)[٢]()

[١] آيه ١٩٣ از سوره بقره.

[٢] آيه ٩١ از سوره نساء