ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٠١ - تفسير

نيز بر آنها لازم بوده است و مراد اين نيست كه روزه ما از نظر وقت و عدد و سائر خصوصيات مانند روزه آنها بوده بلكه مقصود اينست كه «روزه» روزهايى بر شما واجب شد همانطور كه در روزه روزهايى پيشينيان نيز واجب بوده است (ابى مسلم- جبائى).

٢- روزه ماه رمضان همانطور كه بر ما واجب شده بر «مسيحيان» نيز واجب بوده ولى چون ماه رمضان در بعضى از سالها مصادف با گرما (تابستان) و سرما (زمستان) مى‌شد آنان وقت روزه را در بهار قرار دادند و چند روزى نيز بآن اضافه كردند (شعبى- حسن).

٣- روزه ما از پاره‌اى از شب بود تا پاره‌اى از شب بعد و در وقت آن نيز اختلاف شده است عده‌اى گفتند از وقت نماز عشاء تا نماز عشاء شب بعد خوردن و آشاميدن حرام است و جمعى معتقد شدند كه از وقت خواب تا موقع خواب شب بعد، ولى مسلّم است كه اين حكم برداشته شد.

و مراد از (قبلكم) بنا بر قول (حسن- شعبى) فقط مسيحيان‌اند و بنا بر قول ساير مفسرين همه اهل كتاب ميباشند.

(لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ...)- يعنى تا اينكه بواسطه روزه از گناهان دور گرديد (جبائى) و بعضى گفته‌اند يعنى در اثر روزه از پرهيزكاران شويد زيرا «روزه» نيرومندترين وسيله‌اى است كه انسان را از زشتيها باز ميدارد چنان كه از نبىّ اكرم ٦ مضمونى نقل شده است امّت من وقتى روزه گرفتند نيروى شهوت و هوا و هوس در آنها ضعيف شده ديگر گرد اعمال زشت نميگردند).

و هشام بن حكم از امام جعفر صادق ٧ از علّت (جعل) روزه سؤال كرد حضرت فرموده «روزه واجب شده كه ثروتمندان و فقراء با هم مساوى شوند (در تحمّل گرسنگى زيرا ثروت‌مندان تا روزه نگيرند از رنج گرسنگى بيچارگان اطّلاعى ندارند تا آنان را مورد توجّه و كمك قرار دهند.

از اين رو خداوند روزه را واجب فرمود تا اغنيا نيز از ناراحتيهاى گرسنگى‌