ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٢٧ - تفسير
و علت نقصان اموال اين بود كه بواسطه اشغال بجنگهاى مداوم فرصت آباد كردن زمينها را نداشتند و جهت نقصان نفوس كشته شدن در جنگها بهمراه پيغمبر ٦ بود.
بعضى گفتهاند «علّت نقصان اموال هلاكت چهارپايان آنها بود».
(وَ الثَّمَراتِ ...)- بعضى گفتهاند «مراد از آن: از بين رفتن ميوههاى درختان و كمبود زراعت و گياهان است». برخى ميگويند: «منظور از آن فرزندان است زيرا فرزند ميوه دل انسان است».
و علّت نقصان ميوهها اين بود كه بواسطه اشتغال بجهاد، از تعمير باغهاى خود و معاشرت با زنان باز ميماندند و در نتيجه بميوههاى آنها لطمه وارد ميآمد و كمتر از آنها فرزند متولّد مىگرديد.
البتّه اين آزمايشها. بمقتضاى حكمت و لطف و مصلحت پروردگار صورت ميگيرد و او پاداشهاى سنگينى كه موجب خشنودى آنان ميشود عنايت مىكند.
در وجه مصلحت و لطف اين آزمايشها دو قول است:
١- كسانى كه بعد از آنها بوجود ميآيند هنگامى كه با اين نوع پيش آمدها و مشكلات برخورد ميكنند بدانند كه اينها دليل پستى مقام انسان نيست زيرا اين امور براى اصحاب پيغمبر اسلام ٦ كه از لحاظ مقام و منزلت از آنها بالاتر بودهاند نيز پيش آمده است.
٢- هنگامى كه كفّار به بينند، مؤمنين در راه يارى پيغمبر اسلام ٦ در عين حال كه با اين نوع مشكلات و مشقتها هميشه مواجه هستند، از يارى او صرف نظر نميكنند: بلكه هم چنان با بصيرت كامل به پشتيبانى و يارى خود ادامه ميدهند، از اين جريان پى ميبرند كه آنان يقين و معرفت كامل بصحت و حقانيّت دين اسلام پيدا كردهاند و همين موضوع موجب ميگردد كه كفّار بدين اسلام توجّه كنند و بالأخره در رديف مسلمانان درآيند.
(وَ بَشِّرِ الصَّابِرِينَ ...)- صابران را بپاداشهاى سنگين و عواقب نيكو كه در نتيجه