ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٧ - تفسير
|
استغفر اللَّه ذنباً لست محصيه |
رب العباد اليه الوجه و العمل[١] |
|
كه معناى آن اين است مقصود در عبادت و پرستش او است.
كلبى ميگويد: منظور اين است: در همان سوى خدا مىداند و مىبيند پس بخوانيد او را بهر سوى كه توجه پيدا كرديد مانند آيه شريفه:(يُرِيدُونَ وَجْهَهُ)[٢] يعنى او را بسبب دعا اراده ميكنند و در جاى نزديك كلمه «هنا» و در جاى دور كلمه «ثم» و «هناك» بكار ميرود و در(كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ)[٣] نيز منظور از وجه خداوند است و همين طور(وَ يَبْقى وَجْهُ رَبِّكَ)[٤] كه معناى آن و باقى ميماند پروردگار تو ميباشد.
ابو على و رمانى ميگويند منظور از(فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ) اين است كه آنجا رضوان خداوند است يعنى طرفى است كه به رضوان خدا منتهى ميشود همانطور كه گفته ميشود «هذا وجه الصواب» اين جانبى است كه بدرستى ميگرايد.
(إِنَّ اللَّهَ واسِعٌ ...-) خداوند بىنياز است.
ابو عبيده ميگويد: يعنى بىنياز است از فرمانبردارى شما و آن را تنها براى منافع شما اراده كرده است.
زجاج ميگويد: رحمت او وسيع است و از اينرو در شريعت توسعه داده است.
برخى گفتهاند: دائره قدرت او وسيع است و هر عملى را بخواهد انجام ميدهد.
عليم ...- دانا است.
راههاى حكمت و مصلحت را ميداند پس دستورات او را زودتر و سريعتر انجام دهيد.
[١] تقاضاى مغفرت دارم از خدا نسبت بگناهايى كه از لحاظ كثرت نميتوانم بشمار در آورم و بسوى پروردگار بندگان است قصد در مقام پرستش و عمل.
[٢] سوره ١٨ آيه ٢٨ اراده ميكنند وجه او را يعنى خود او را.
[٣] سوره ٢٨ آيه ٨٨ هر چيزى فنا پذير است مگر وجه او يعنى خود او.
[٤] سوره ٥٥ آيه ٢٧ و باقى ميماند وجه پروردگار تو يعنى خود او.