ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٩٦ - تفسير

ميايد كه ميگويند ممكن است مؤمن، كافر گردد و اين كه گناه كبيره‌اى را انجام دهد كه ثواب ايمانش را از بين ببرد.

ولى اين عقيده از نظر مذهب ما (شيعه) صحيح نيست.

و «حسن» در جواب از اين اشكال ميگويد مراد از آيه اين است كه بايد مؤمن هميشه اميدوار برحمت پروردگار باشد زيرا اميد برحمت خدا از اركان دين و يأس و نااميدى از رحمت، كفر است چنان كه مى‌فرمايد:

(إِنَّهُ لا يَيْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْكافِرُونَ ...)-[١] (از رحمت خدا مأيوس نميگردند مگر مردمى كه كافرند) و اطمينان و ايمنى از عذاب خدا (نيز) خسران و زيان ميباشد چنان كه مى‌فرمايد:

(فَلا يَأْمَنُ مَكْرَ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخاسِرُونَ ...)-[٢] (از عذاب خدا ايمن نميشوند مگر زيانكاران).

بنا بر اين لازم است كه شخص با ايمان از رحمت خدا مأيوس نباشد و ايمن از عذاب خدا نيز نگردد همانطور كه آيه كريمه مى‌فرمايد:(يَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَ يَرْجُوا رَحْمَةَ رَبِّهِ)[٣] (از آخرت ميترسد و برحمت پروردگارش اميد دارد) و نيز ميفرمايد:

(يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفاً وَ طَمَعاً)[٤] (پروردگارشان را با ترس و اميد مى‌خوانند) از اين آيه نمى‌توان مفهوم گرفت كه اگر كسى در همان حالت ارتكاب گناهان كبيره و اصرار بر آنها بميرد بايد برحمت خدا اميدوار نباشد.

زيرا اولًا اين نوع مفهوم كه از روى بيان وصف است نمى‌تواند دليل و سند باشد و بيشتر دانشمندان هم بدان تكيه نمى‌كنند.

ثانياً: ممكن است اتفاق بيفتد كه ايمان و مهاجرت جهاد كه مايه اميد و آرزو

[١] آيه ٨٧ از سوره يوسف

[٢] آيه ٩٧ از سوره اعراف

[٣] آيه ١٢ از سوره« زمر»

[٤] آيه ١٦ از سوره سجده