ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٦٧ - تفسير

خالق شما است لازم ميدانيد شكر او هم از نظر اينكه احسان و انعام نسبت بشما كرده است لازم است‌

. [سوره البقرة (٢): آيه ١٧٣]

(إِنَّما حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَ الدَّمَ وَ لَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَ ما أُهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللَّهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ باغٍ وَ لا عادٍ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ (١٧٣))

[ترجمه‌]

خداوند بر شما منحصرا ميته و خون و گوشت خوك و هر حيوانى كه آن را بغير اسم خدا كشته باشند حرام گردانيد پس هر كس كه بخوردن آنها اضطرار حاصل كند در صورتى كه بر امام مسلمانان خروج نكرده و قاطع طريق نباشد بر او گناهى نيست زيرا خداوند بخشنده و مهربان است.

شرح لغات:

اهلال در ذبيحه: رفع صوت به بسم اللَّه گفتن مشركين در موقع ذبح نام بت‌ها و مسلمانان نام خدا را ميبردند.

اضطرار: كارى كه خوددارى از آن ممكن نيست.

باغى: طلب كنند.

عادى: تجاوز كننده.

تفسير:

خداوند پس از ذكر اباحه طيّبات ببيان تحريم محرّمات پرداخت و فرمود:

(إِنَّما حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ ...)- خداوند تنها ميته را بر شما حرام گردانيد و آن هر حيوانى است كه خود بخود بميرد.

(وَ الدَّمَ وَ لَحْمَ الْخِنْزِيرِ ...)- و خون و گوشت خوك علّت اينكه گوشت آن را تذكّر داد با اينكه كلّيه قسمتهاى بدن آن حرام است اين است كه گوشت مهمترين قسمتهاى بدن را تشكيل ميدهد و بعلاوه آن مقصود از اين حيوان است.

(وَ ما أُهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللَّهِ ...)- در معناى آن دو قول است:

١- ربيع و بيشتر مفسرين ميگويند «يعنى در موقع ذبح غير نام خدا بر آن ذكر شود».