ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٥٥ - تفسير

١- مجاهد و قتاده و ربيع ميگويند «يعنى وسائل ارتباطى كه در دنيا ميان آنها برقرار بود قطع شود».

٢- ابن عباس ميگويد: اسباب خويشاوندى كه بوسيله آن عاطفه و ترحّم نسبت بهم داشتند قطع گردد».

٣- ابن عباس در قول ديگر ميگويد: «يعنى پيمانهاى الفت و مودّت كه با هم بسته بودند منقطع شود».

٤- ابن زيد و سدى ميگويند «مراد اين است كه علل و اسباب اعمال و افعالى كه بوسيله انجام آنها با يكديگر ارتباط و تقرّب برقرار ميساختند قطع شود».

٥- ابو على ميگويد منظور اين است كه «وسائل نجات از عذاب الهى بكلّى منقطع گردد».

مؤلّف: ظاهر آيه احتمال همه اين اقوال را دارد و لذا حمل آن بر عموم شايسته‌تر است بنا بر اين مثل اينكه فرموده است تمام اسبابى كه در دنيا بوسيله آنها ارتباط حاصل ميكردند از قبيل منزلت و مقام، خويشاوندى، دوستى، پيمان و قسم همه اينها از آنها قطع ميگردد و اين نهايت يأس و نوميدى است.

(وَ قالَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا ...)- پيروان آنها گفتند.

(لَوْ أَنَّ لَنا كَرَّةً ...)- اى كاش براى ما بازگشت بدنيا فراهم مى‌شد!( فَنَتَبَرَّأَ مِنْهُمْ ...)- تا ما در دنيا از اين پيشوايان بيزارى مى‌جستيم.

(كَما تَبَرَّؤُا مِنَّا ...)- چنان كه آنها در آخرت از ما بيزارى جستند.

(كَذلِكَ يُرِيهِمُ اللَّهُ أَعْمالَهُمْ حَسَراتٍ عَلَيْهِمْ ...)- اينگونه خداوند كردار زشت آنها را مايه حسرت آنان ميگرداند و در تفسير آن چند وجه است:

١- ربيع و ابن زيد ميگويند «حسرت بر گناهانى ميخورند كه در دنيا مرتكب شدند و اين قول اختيار جبائى و بلخى نيز ميباشند».

٢- سدى ميگويد «يعنى حسرت ميخورند كه چرا در دنيا اطاعت پروردگار نكردند و عبادات را ضايع گذاشتند».