آمده است، نا سازگار است و احتمال دوم با ظاهر امر به خوردن منافات دارد، زيرا ظاهر جمله‌اى كه بيان حكم مى‌كند اقتضا دارد كه حكم حقيقى و بالفعل باشد، نه حيثى و فقط از جهت وجود اين شرط و بيانگر مقدار نقش آن. و در حقيقت چنين حليتى، نه از نظر جعل و نه از نظر مجعول، حكم حقيقى و فعلى نخواهد بود، زيرا حكم، به تعدد قيود موضوعش، متعدد نمى‌شود. آرى، اگر دو حليت از جهت جعل و موضوع باشند، مثل حليت از ناحيه ذبح و حليت از ناحيه طهارت. اينجا، وجود اطلاق در يكى نفى كننده ديگرى نيست و بدين سان، تفاوت روشنى است ميان موضوع سخن ما و آنچه در جاى خود به اثبات رسيده است كه: آيه شريفه: «فكلوا ممّا أمسكن...» به اطلاق خود دلالت دارد بر حليت صيد سگ شكارى و اين اطلاق، منافاتى ندارد با نجاست صيد، از آن نظر كه دهان سگ بدان رسيده؛ زيرا نجاست، حكم ديگرى است و نمى‌توان با آن اطلاق، اين طهارت را ثابت كرد.

٦. از جمله آياتى كه مى‌توان بدان استدلال كرد، اين آيه كريمه است:

{قُل لاأجد فيمآ أُوحي اليّ محرّماً على طاعم يطعمه إلاّ أن يكون ميتةً أو دماً مسفوحاً أو لحم خنزير فإنّه رجسٌ أو فسقاً أُهل لغيراللّه‌ به فمن اضطرّ غير باغٍ و لاعادٍ فإنّ ربّك غفورٌ رحيمٌ } (٣٠)؛

بگو: در ميان آنچه بر من وحى شده است، چيزى را كه خوردن آن، حرام باشد، نمى‌يابم، جز مردار، يا خون ريخته، يا گوشت‌خوك كه پليد است، يا حيوانى كه در كشتنش مرتكب نا فرمانى شوند و جز با گفتن نام خدا ذبحش كنند.

هر گاه كسى ناچار به خوردن شود، بى آن كه سركشى كند و از حد بگذرد، بداند كه خدا آمرزنده و مهربان است.

٧. به همين مضمون در جاى ديگر مى‌فرمايد:

(٣٠) انعام/١٤٥.