و از آن جا كه تيز و برنده بودن در اين جا مورد نظر است، بلكه معناى اصل ريشه كلمه «حديد» همين است، ناگزير بايد گفت كه منظور از «حديد» همين معناست بلكه چنانكه قبلاً گفته‌ايم، به گواهى قراين درونى و بيرونى در لسان روايات، چاره‌اى جز اين نداريم.

پس مى‌توان به اطلاق اين روايات، در اين خصوص كه «حديد» از جنس آهن باشد يا نه، تمسك جست.

بنابراين، مفاد روايات اين است كه ابزار ذبح، بايد تيز و ساخته شده براى اين كار باشد كه بتوان با آن به راحتى حيوان را سر بريد، هر چند از جنس فلز شناخته شده (آهن) نباشد، در مقابل آنچه اين گونه نيست، هر چند از جنس آهن باشد صلاحيت براى ذبح ندارد.

روايات و آراى فقهاى اهل سنت نيز، گواه سخن ما است، چه نامى از آهن در كلمات آنان و روايات نبوى (ص) به ميان نيامده بلكه بر ذبح با كارد و چاقو تكيه شده است در مقابل، ذبح با عصا و نى.

معناى «حديد» در كلمات فقهاى اهل سنت، به معناى چيز تيز و برنده آمده است، نه فلز مخصوص، آنجا كه گفته‌اند:

ابزار ذبح، دو شرط دارد: يكى اين كه تيز (محدّده) باشد و با تيزى‌اش گردن حيوان را ببرد نه با سنگينى خود، ديگر آن كه دندان و ناخن نباشد. (٧٥)

و بى‌ترديد، بايد فهم روايات معصومين (ع) و نيز سخنان قدما از فقها را در پرتو جو فقهى حاكم اهل سنت و روايات آنان جست و جو كرد و نه جداى از آن. اين نكته‌اى است با اهميت كه در فهم روايات ائمه (ع) و گفتار فقهاى پيشين، ناگزير از آنيم.

مؤيد ديگر، برخى از دستورهايى است كه در روايات ما و اهل سنت آمده است كه

(٧٥)السنن الكبرى، ج٩، ص٢٤٥ـ٢٨٠؛ المغنى، ابن قدامه، ج١١، ص٤٣.