فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١١٦ - كالبد شكافى در آموزشهاى پزشكى آيت اللّه محمد مومن قمى
«انّ اللّه تبارك و تعالى فوّض إلى المومن كلّ شيء أموره كلّها، و لميفوّض إليه أن يذلّ نفسه، اما تسمع لقول اللّه - عزّ وجلّ ـ : للّه العزة و لرسوله و للمؤمنين. (٣١)
خداوند تمامى امور مؤمن را به خودش واگذارده، ولى به وى اجازه نداده كه خود را خوار كند. آيا گفته خداوند را نشنيدهاى كه فرمود: عزت از براى خدا و رسولش و مومنين است ؟ خواهيم گفت: اين امر را قبول نداريم كه شكافتن بدن و قطع اعضا، اگر با وصيت و اجازه باشد، اهانت و اذلال به شمار آيد.
بله، هر گاه يكى از امور فوق، با اكراه و از روى ظلم انجام شود و وى قادر به دفاع از خويش نباشد اذلال و ذلت بعيد نيست.
اما اگر به اجازه وى باشد، اذلال صدق نمىكند، بلكه بنا بر اظهارات برخى از پزشكان و استادان اين فن، از آقايى و بزرگوارى او به شمار مىآيد.
سوم:شكى نيست كه قدر متيقن از حرمت شكافتن بدن و قطع اعضاى ميت، مسلمان است و اما درباره كافر، در (تحرير الوسيله) سرور و استاد ما، امام خمينى، قدّس سرّه، چنين مىخوانيم:
«لايجوز تشريح الميت المسلم، فلو فعل ذلك ففي رأسه و جوارحه دية ذكرناها فى الديات. و اما غير المسلم، فيجوز، ذمياً كان أو غيره، و لا دية و لا إثم فيه. (٣٢)
تشريح بدن ميت مسلمان، جايز نيست. هرگاه اين عمل انجام شد، بايد در قطع سر و اعضاى او، بر مبناى آنچه در كتاب ديات ذكر كرديم، ديه بپردازد. اما تشريح غير مسلمان، جايز است، خواه ذمى باشد يا نباشد، و ديه و گناهى ندارد.
در مسائل مستحدثه كتاب(منهاج الصالحين)، حضرت علامه خويى، قدس سره، مىخوانيم:
(٣١)همان، ج١١، ص٤٢٤، كتاب امر و نهى، باب١٢، ح٢ و ٣.
(٣٢)تحرير الوسيله، امام خمينى، ج٢، ص٦١، انتشارات اسلامى، قم.