(لايجوز تشريح بدن ميت المسلم، فلو فعل لزمت الدية على تفصيل ذكرناه فى كتاب الديات و يجوز تشريح بدن الميت الكافر بأقسامه، و كذا إذا كان إسلامه مشكوكاً فيه بلا فرق في ذلك بين البلاد الاسلامية و غيرها). (٣٣)

تشريح بدن ميت مسلمان، جايز نيست و چنانچه بدن او را تشريح كنند، ديه واجب شده كه تفصيل آن در كتاب ديات آمده است. و تشريح بدن ميت تمام كفار، ذمى و غير ذمى، و نيز كسانى كه مسلمان بودنشان مشكوك است، جايز است و فرقى در اين مسأله بين كشورهاى اسلامى و يا غير اسلامى وجود ندارد.

ممكن است گفته شود: از ادله استفاده مى‌شود مادامى كه كفار ذمى، شرايط ذمه را رعايت كنند، محترمند و اخبارى كه دلالت بر حرمت ميت دارد، مطلق است و مسلمان و كافر را در بر مى‌گيرد و لازمه آن، عدم جواز كالبد شكافى و قطع عضو كافر ذمى است.

ادله‌اى كه بر حرمت اهل ذمه دلالت دارند دو دسته‌اند: دسته نخست، دلالت بر دست برداشتن از آنان و خوددارى از جنگ با آنان هنگام پذيرفتن جزيه و پرداخت آن دارد. خداوند متعال مى‌فرمايد:

{قاتلوا الذين لايؤمنون باللّه‌ و لا باليوم الآخر و لايحرّمون ما حرّم اللّه‌ و رسوله و لايدينون دين الحق من الذين أُوتوا الكتاب حتى يعطوا الجزية عن يدٍ و هم صاغرون). } (٣٤)

با كسانى از اهل كتاب، كه به خدا و روز قيامت ايمان نمى‌آورند و چيزهايى را كه خدا و پيامبرش حرام كرده‌اند، بر خود حرام نمى‌كنند و دين حق را نمى‌پذيرند، جنگ كنيد، تا آن گاه كه به دست خود، در عين مذلت، جزيه بدهند.

اين آيه، صراحت دارد كه با پرداخت جزيه از سوى آنان، جنگ نيز تمام مى‌شود و

(٣٣)منهاج الصالحين، آيت الله خويى، ج١، ص٤٢٦، مسأله ٣٦ و ٣٧.
(٣٤) سوره توبه، آيه٢٩.