در اين عرصه، تلاش موفّق و مجاهدت آميز هزاران فقيه برجسته شيعه كه در ميان آنان صدها مؤلّف نامدار و ده‌ها فقيه صاحب سبك و مبتكر ديده مى‌شوند، حجم عظيمى از يك حركت هزار ساله و رو به رشد و داراى محصولى اعجاب انگيز را، در برابر ديدگان ما قرار مى‌دهد.

اين گنجينه پربار و كم نظير، امروزه در اختيار فقهاى برجسته شيعه و مورد استفاده آنان و تا حدودى آحاد مردم متديّن است .ليكن تكريم اين ثروت معنوى، سه وظيفه عمده در قبال آن را بر عهده همه علاقه مندان و متخصّصان فقه اماميّه قرار مى‌دهد .اين سه وظيفه عبارت است از:

معرّفى، بهره بردارى و تكميل .

دو وظيفه اوّل ناظر به گذشته و اكنون است و وظيفه سوم، ناظر به آينده است. بجاست در باره هريك از اين سه، سخن كوتاهى گفته شود :

١. معرّفى:

فقه شيعه ناشناخته است در معلومات غير مسلمين از فقه اسلام، غالباً جايى ندارد .در كتب استدلالى فقه كه از سوى غير شيعه تدوين مى‌شود، آراى آن غالباً مورد سكوت و غفلت است .در دائرة‌المعارفهاى جهانى و حتى اسلامى آراى آن غالباً در رديف آراى فقهى مذاهب مهجور قرار مى‌گيرد و اين ستمى بزرگ است، هم به دانشى بدين وسعت و عمق و پيشرفت، كه شايد بتوان گفت :هيچ يك از مذاهب اسلامى به تنهائى داراى فقهى با اين خصوصيات سه‌گانه نيستند و هم به كسانى كه مى‌خواهند از آن بهره ببرند .معرّفى اين فقه و كشاندن آن به مجموعه‌هاى جهانى و كتب فقهى ديگر مذاهب اسلامى و مطالعات حقوقى مراكز علمى جهان، خدمتى به علم و به دانشمندان است و اين كار بايد به شيوه درست و منطقى انجام شود.

٢. بهره‌بردارى:

بجز در احوال شخصيّه و نيز در آنچه مربوط به فرد مسلمان است، فقه اسلامى و از جمله