فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٥ - ذبح با دستگاههاى پيشرفته آيت اللّه سيد محمود هاشمى شاهرودى
ولى اگر، اوّل حيوان را آماده مىكنند ، آنگاه با زدن كليد، دستگاه را روشن مىكنند، و يا كارگر مسئولِ روشن كردن دستگاه، فردى غير از كسى است كه حيوان را مىبندد چنانكه در ذبح مرغها، نوعاً، چنين است كه ابتدا مرغها را به نوارهاى بلند دائرهاى شكل مىبندند و سپس نوار را به دستگاه متصل مىسازند تا با دور زدن، همه آنها را ذبح كند؛ در اين موارد، راهاندازى ماشين، يا قرار دادن نوار نقاله بر روى دستگاه، آخرين بخش كار خواهد بود و كسى كه آخرين كار را بر عهده دارد ذابح به شمار مىآيد و بايد نام خدا را بر زبان آورد.
٢. اگر آخرين بخش كار توسط چند نفر انجام مىگيرد، ذكر نام خدا توسط يكى از آنان، كفايت مىكند. چون تمامى اين افراد، در انجام ذبح، همكارى دارند و هيچيك بيگانه از ذبح شمرده نمىشوند و با ذكر نام خدا توسط يك نفر از آنان، عنوان «ذكر نام خدا به هنگام ذبح» تحقق مىيابد.
٣. آيا يك بار ذكر نام خدا، براى چند ذبيحه كفايت مىكند، يا خير؟ به عنوان مثال، آيا هنگام راهاندازى دستگاه، مىتوان به يك بار ذكر نام خدا براى تمام مرغهاى موجود روى نوار نقّاله بسنده كرد، يا بايد ذكر نام خدا را تا پايان يافتن نوار و ذبح تمامى حيوانات تكرار نمود؟
در اثبات كافى بودن يك بار ذكر نام خدا، مىتوان گفت:
راهاندازى دستگاه در نظر عرف، آغاز ذبح همه حيوانهايى است كه در آن قراردارند. اگر ذبح كننده به قصد ذبح همه مرغهاى موجود در دستگاه، آن را روشن كند و نام خدا را به همين منظور بر زبان آورد، در واقع بر همه آنها نام خدا گفته شده است و مصداق «..ممّا ذُكر اسم اللّه عليه» و «ما اهلّ به للّه» قرار گرفتهاند، هرچند ذبح مرغها تدريجاً و به ترتيب انجام پذيرد؛ زيرا عمل اختيارى ذبح كننده، با راهاندازى دستگاه انجام گرفت و آخرين