فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٨٩ - ذبح با دستگاههاى پيشرفته آيت اللّه سيد محمود هاشمى شاهرودى
همگى، متناسب با همين نظريهاى است كه ما داريم مثلاً در روايات بر تيز كردن چاقو به هنگام ذبح، راحت ذبح كردن حيوان، پرهيز از شكنجه به هنگام ذبح، پرهيز از بريدن نخاع و كندن پوست، تأكيد شده است.
روايت ابى بكر حضرمى در كافى و تهذيب چنين است:«ما لم يذبح بحديدة» (٧٦)ولى شيخ در تهذيب و استبصار، اين گونه آورده:«مالم يذبح» (٧٧).
البته مقصود يك چيز است (چيز تيز) گر چه دلالت «حديدة» بر اراده چيز تيز و آلت برنده روشن تر است، به علاوه با اطمينان مىتوان گفت كه نسخه كافى و تهذيب درست است.
همچنين روايت زيد شحام در كافى چنين است: «إذا لمتصب الحديدة» (٧٨)و در تهذيب و استبصار به اين تعبير: « إذا لمتصب الحديدة» (٧٩)
البته اين نيز به همان معناست (ابزار تيز) بويژه اينكه سؤال درباره كسى است كه چاقويى نزد او نيست. افزون بر اين كه گفتيم معناى اصلى «حديد» قطعه تيز و برنده است، نه معدن مخصوص و احتمالاً نامگذارى آن معدن مخصوص به «حديد» به خاطر تيز و سخت بودن باشد.
به عبارت ديگر:كلمه «حديدة» مؤنث «حديد» فعيل به معناى فاعل است؛ يعنى تيز. نامگذارى آن معدن مخصوص به نام «حديد» همانگونه كه صاحبان فرهنگهاى لغت گفتهاند براى سختى و پايدارى آن است چه «حد» در اصل، دو معنى دارد:
١. جلوگيرى و كرانه يك چيز. بنابراين «حديد» نيز داراى دو معناست؛ نخست
(٧٦)كافى، ج٦، ص٢٢٧؛ تهذيب الاحكام ج٩، ص٥١.
(٧٧)استبصار، ج٤، ص٧٩، باب ٥١، حديث١.
(٧٨)كافى، ج٦، ص٢٢٨.
(٧٩)تهذيب الاحكام، ج٩، ص٥١؛ استبصار، ج٤، ص٨، باب ٥١، حديث٥.