مناسك و رسومى مقرر كرده‌ايم تا نام خدا را بر آنچه از دامهايشان ارزانى داشت، ياد كنند. و آيه دوم قرينه قطعى‌اند كه منظور از {يذكروا اسم اللّه‌... } ياد نام خدا به هنگام ذبح است. و اما ايرادهاى مشترك بر استدلال به اين دو آيه:

اشكال اوّل:به زمخشرى مفسر و اديب معروف نسبت داده‌اند كه گفته است: امر به ياد نام خدا در آيه شريفه، كنايه از خود ذبح است. گويا آيه مى‌گويد: آن حيوانات را ذبح كنيد و به فقرا بخورانيد. بنابر اين، آيه ارتباطى با شرط بودن ياد نام خدا در ذبح ندارد و به طريق اولى بى ارتباط با شرايط ديگر خواهد بود.

پاسخ:تأكيد آشكار اين آيات، بر گفتن نام خداست نه اصل ذبح. حال آن كه در كنايه، تكيه سخن بر مكنّى عنه [ذبح[ است، نه مكنّى به [نام خدا]. بلى از امر به ياد نام خدا، مى‌توان دستور به خود ذبح را هم دريافت، نه اين كه فرمان به ياد نام خدا تنها براى كنايه از ذبح باشد، و چه بسا مقصود زمخشرى نيز، همين بوده است.

اشكال دوم:هر چند اين آيات، به اعتبار ياد نام خدا در ذبح نظر دارد و مى‌توان از اين آيات، شرط بودن ياد نام خدا را در حلال بودن و تذكيه حيوان استفاده كرد ولى از آن جا كه هدف اصلى آيات، بيان رسم و شعارى براى مسلمانان هنگام ذبح در منى در برابر كفار است، چنانكه مى‌فرمايد: {وَلكُلّ أُمّة جعلنا منسكاً ليذكروا اسم اللّه‌ على ما رزقهم من بهيمة الأنعام... } پس دستور به ياد نام خدا در ذبح، به خاطر به پا داشتن همان شعار است، نه تبيين آنچه در ذبح، اعتبار دارد. البته اعتبار ياد نام خدا را مى‌توان به دلالت التزامى استفاده كرد.پس به اطلاق آيه نمى‌توان براى نفى شرايط ديگر، تمسك كرد؛ زيرا آيه از اين جهت در مقام بيان نبوده است.

پاسخ:اين اشكال، اگر در آيه نخست درست باشد، در آيه دوم پذيرفته نيست ، زيرا در اين آيه به قرينه ترتيب و تفريع ويژه‌اى كه در آيه آمده، سخن از حليت گوشت است و آنچه جواز خوردن و خوراندن بدان وابسته است، و دلالت آيه چنين است: شتران در حالى كه