شود با امكان اعتبار دخالت مستقيم دست در ذبح، اساساً ادله اطلاق ندارند. از مطلب اوّل پاسخ خواهيم داد كه كثرت يك مصداق مانند: ذبح با دست، موجب انصراف اطلاقات نمى‌شود.

از مطلب دوم نيز اين گونه پاسخ مى‌دهيم كه وجهى براى تقييد ذبح با دخالت مستقيم دست نيست، بويژه در رواياتى كه موضوع حكم را عنوان «ذبح» يا «ذبيحه مسلمان» قرار داده است. بلكه در آيه «إلاّ ما ذكّيتم» ـ اگر به معناى «ذبحتم» باشد ـ اطلاق وجود دارد. شايد گفته شود: در ماده «تذكيه» يا هيئت «ذكّيتم» قيدى نهفته است، و آن عبارت است از اينكه صنعت ذبح و ذكات در حيوان مى‌بايست به مباشرت شخص ذبح كننده وبدون واسطه مهمّى مانند دستگاه يا حيوان ديگر، و يا انسان ديگرى كه بدون اراده آزاد، و تنها تحت فرمان و سلطه شخص ديگر است، تحقق يابد و اطلاقى در اين صورت براى آيه باقى نخواهد ماند. ولى استفاده چنين قيدى از ماده يا هيئت «الاّ ما ذكيتم» بر خلاف اطلاقى است كه از آن متبادر مى‌باشد.

اشكال دوم: ذكر نام خدا

دومين اشكال از ناحيه اعتبار ذكر نام خدا (تسميه) در حلال بودن ذبيحه است. زيرا استفاده از دستگاه در ذبح سبب مى‌شود كه ميان ذبح حيوان و بريده شدن رگهاى چهارگانه او، و هنگام ذكر نام خدا كه زمان روشن نمودن دستگاه يا بستن حيوان به آن توسط فرد متصدى مى‌باشد فاصله زمانى ايجاد شود، در اين صورت دو اشكال وجود دارد:

١ ـ انسان متصدى دستگاه هنگام ذبح ساكن و بى‌حركت است و بدين جهت مانند فردى مى‌ماند كه در كنار ذابح ايستاده است، و چنانچه ذكر نام خدا توسط فرد غير ذابح مجزى از ذكر ذابح نيست، ذكر انسان متصدى دستگاه نيز بى فايده است.

٢ ـ وجود فاصله زمانى بين ذكر نام خدا و ذبح حيوان مانع از تحقق شرط تسميه